Μήνυμα εβδομάδας

28-11-2021
Κυριακή ΙΓ΄Λουκά

Περί του πώς πρέπει να φυλάττωμεν τον νουν μας από την πολυπραγμοσύνη και περιέργειαν. 

Καθώς είναι ανάγκη να φυλάττωμεν τον νουν μας από την αγνωσίαν, έτσι παρομοίως είναι ανάγκη να τον φυλάττωμεν ακόμη και από την πολυπραγμοσύνην, την εναντίον της αγνωσίας. Διότι αφού γεμίσωμεν αυτόν από πολλούς λογισμούς ματαίους και ατάκτους και βλαπτικούς, τον κάμνομεν αδύνατον και δεν ημπορεί να καταλάβει εκείνο, που αρμόζει εις την αληθινήν απονέκρωσίν μας και τελειότητα. Δια τούτο πρέπει να είσαι ωσάν αποθαμένος παντελώς εις κάθε έρευναν των επιγείων πραγμάτων, τα οποία αν και είναι συγκεχωρημένα δεν είναι όμως αναγκαία. Και συμμαζώνοντας πάντοτε τον νουν σου, όσον δύνασαι μέσα εις τον εαυτόν σου, κάμνε τον αμαθή από όλου του κόσμου τα πράγματα. 

Τα μηνύματα, οι καινούργιες ειδήσεις και όλες οι μεταβολές και αλλοιώσεις, μικρές και μεγάλες του κόσμου και των βασιλείων ας είναι εις εσέ τοιαύτης λογής ωσάν να μην ήσαν ολότελα. Αλλά και αν προσφέρονται εις εσέ από άλλους, εναντιώσου εις αυτά και απόβαλλέ τα μακράν από την καρδίαν και την φαντασίαν σου. Ας είσαι προσεκτικός εραστής εις το να καταλάβεις τα πνευματικά και ουράνια μη θέλοντας να ηξεύρεις άλλο μάθημα εις τον κόσμον, παρά τον εσταυρωμένον και την ζωήν αυτού και τον θάνατον και το τι ζητεί αυτός από λόγου σου. Και βέβαια θέλεις ευαρεστήσει πολύ τον Θεόν, ο οποίος έχει δια τους εκλεκτούς και ηγαπημένους του εκείνους, που τον αγαπούν και σπουδάζουν να κάμνουν το θέλημά του. 

Επειδή κάθε άλλο ζήτημα και έρευνα είναι φιλαυτία και υπερηφάνεια, δεσμά και παγίδες του διαβόλου, ο οποίος ως πανούργος, βλέπων ότι η θέλησις εκείνων που προσέχουν εις την πνευματικήν ζωήν είναι δυνατή και ισχυρά, γυρεύει να νικήσει τον νουν τους με τας τοιαύτας περιεργείας, δια να κυριεύσει με τούτον τον τρόπον και το ένα και το άλλο. Όθεν συνηθίζει πολλάκις να δίδει εις αυτούς νοήματα τάχα υψηλά, λεπτά και περίεργα, και μάλιστα εις τους οξείς εις τον νουν και εις εκείνους που είναι εύκολοι στο να υψηλοφρονήσουν. 

Διότι αυτοί κρατούμενοι από την ηδονήν και συνομιλίαν εκείνων των υψηλών νοημάτων, εις τα οποία νομίζουν ψευδώς, ότι απολαμβάνουν τον Θεόν, λησμονούν να καθαρίσουν την καρδία τους και προσέχουν εις την ταπεινήν γνώσιν του εαυτού των και εις την αληθινήν απονέκρωσιν. Και έτσι δενόμενοι με τον δεσμόν της υπερηφανείας γίνονται είδωλον του ιδίου νοός των. Και ακολούθως, ολίγον κατ’ ολίγον, χωρίς να το αισθανθούν καταντούν να λογιάσουν, πως δεν έχουν χρείαν πλέον από την συμβουλήν και νουθεσίαν των άλλων. Επειδή συνήθισαν να προστρέχουν εις κάθε τους χρείαν εις το είδωλον της ιδικής των κρίσεως, πράγμα πολύ κινδυνώδες και δύσκολον να ιατρευτεί, διότι η υπερηφάνεια του νου είναι η πλέον κινδυνωδεστέρα, παρά η της θελήσεως. 

Επειδή η μεν υπερηφάνεια της θελήσεως, με το να είναι φανερά εις τον νουν, εύκολα αυτός θέλει δυνηθεί καμίαν φοράν να την ιατρεύσει υποτάσσοντάς την εις εκείνο που πρέπει. Ο δε νους, όταν έχει στερεάν γνώμην, πως η κρίσις του είναι καλυτέρα από την των άλλων, από ποίον πλέον θέλει δυνηθεί να ιατρευτεί; Και πώς να υποταχθεί εις την κρίσιν των άλλων εκείνος, που δεν την έχει τόσον καλή, ωσάν την ιδικήν του; Αν ο οφθαλμός της ψυχής, όστις είναι ο νους, με τον οποίον ο άνθρωπος είχε να γνωρίσει και να καθαρίσει την υπερηφάνειαν της θελήσεως, είναι αυτός ασθενής, τυφλός και γεμάτος από υπερηφάνειαν, ποίος έπειτα ημπορεί να τον ιατρεύσει; Και εάν το φως είναι σκότος και ο κανών σφάλλει, πώς θέλει φωτίσει ή διορθώσει τα άλλα; 

Δια τούτο πρέπει να αντισταθείς γρήγορα εις αυτήν την κινδυνώδη υπερηφάνειαν του νοός, προ του να διαπεράσει μέσα εις τον μυελόν των κοκκάλων σου. Και αντιστεκόμενος χαλίνωσε την οξύτητα του νοός σου και καθυπόβαλε την ιδικήν σου γνώμην εις των άλλων την γνώμην, και γίνου μωρός δια αγάπην Θεού, και θέλεις είσαι σοφώτερος του Σολομώντος. «Ει τις δοκεί σοφός είναι εν ημίν εν τω αιώνι τούτω, μωρός γενέσθω, ίνα γένηται σοφός» (Α΄Κορ. 3,10). 

Από τον Αόρατο Πόλεμο του αγ. Νικοδήμου του Αγιορείτου,
(σύνδεσμος μηνύματος)

21-11-2021
Εισόδια της Θεοτόκου

Θεοτόκος – Εκκλησία 
«Η προσευχητική σκέψη της Εκκλησίας στολίζει με αθανάτους μαργαρίτες την Υπεραγία Θεοτόκο για το ότι μας γέννησε τον Θεό, για το ότι Του έδωσε το σώμα Του. Έτσι και ο Σωτήρας και η σωτηρία μας αποδόθηκαν δια της Υπεραγίας Θεοτόκου. Γι’ αυτό και χωρίς την Υπεραγία Θεοτόκο δεν μπορούμε να έχουμε ούτε τον Θεάνθρωπο Χριστό, ούτε την Εκκλησία, ούτε και την εν Αυτοίς σωτηρία. Κατ’ ουσίαν, όλη η θεανθρώπινη οικονομία επιτελείται με την βοήθεια της Υπεραγίας Θεοτόκου. Επειδή η Εκκλησία είναι δι’ αυτής Εκκλησία και η σωτηρία είναι δι’ αυτής σωτηρία. Τούτο καταδεικνύουν όλες οι προς Αυτήν ευχές και τα περί Αυτής στιχηρά. 

Η προσευχητική σκέψη της Εκκλησίας ευαγγελίζεται: Όταν ο Κύριος κατοίκησε στην αγία Παρθένο, εκείνη κατέστη ναός έμψυχος αφιερωμένος στον Θεό. Οι προσευχές της Υπεραγίας Θεοτόκου διαφυλάσσουν την Εκκλησία, όταν εμείς τιμούμε την Παναγία κατά τον ορθόδοξο τρόπο. Καθώς η Θεοτόκος είναι ο Ναός και η κατοικία του Λόγου του Θεού, η ίδια είναι και το δικό μας καθαρτήριο από τις αμαρτίες. Η Θεοτόκος είναι πράγματι η Μητέρα του Δημιουργού• Εκείνη είναι και η κιβωτός της Διαθήκης• Εκείνη είναι στ’ αλήθεια η Αγία Τράπεζα• Εκείνη είναι η παγχρυση λυχνία• Εκείνη είναι τα δικό μας καθαρτήριο• Εκείνη είναι και η πνευματοποιημένη θεία Εκκλησία. Η Υπεραγία Θεοτόκος είναι η μοναδική χαρά για το ανθρώπινο είδος• Εκείνη παρακαλεί για την ειρήνη στις εκκλησίες του Σωτήρος μας. 

Να μία συγκινητική προσευχητική κραυγή προς την Υπεραγία Θεοτόκο: «Παρθένε Μήτηρ, οίδαμέν σε, Εκκλησίαν Θεού, μεγαλύνοντες, εκ βάθους καρδίας ικετεύομέν σε, μη κλείσεις σοις δούλοις τας πύλας του ελέους σου». Η Υπεραγία Θεοτόκος είναι η «γεγονυία Ναός ολόφωτος, του Χριστού». «Ναός ηγιασμένος εδείχθης του Θεού του εν σοι οικήσαντος, Παρθένε, υπέρ νουν• αυτόν δυσώπει αμαρτιών ημάς ρύπου αποκαθάραι, όπως οίκος γνωρισθώμεν και κατοικητήριον Πνεύματος». Η Θεοτόκος είναι ο Ναός και η αγία κατοικία του Λόγου του Θεού». «Θεμέλιον της σωτηρίας Χριστόν τεκούσα, Παρθένε, τον της μετανοίας ναόν ημίν ανεκαίνισας και είσοδος ευσπλαχνίας εγένου». Πανάχραντε Παρθένε, κατοικώντας εντός Σου ο Θεός, Σε ανέδειξε αγιασμένο Ναό». Αφού Αυτή γέννησε τον Χριστό, είναι η Θεομήτωρ• δι’ αυτής επιτελέστηκε η εκπληκτική θεία οικονομία της σωτηρίας: «η φρικτή οικονομία».

Η Υπεραγία Θεοτόκος είναι: ο μέγας θησαυρός όλου του σύμπαντος• δι’ Αυτής συντελείται η σωτηρία του κόσμου-«σωτηρία εν αυτή διεπράχθη»- και η άφεση των αρχαίων αμαρτημάτων. Γεννώντας τον Θεάνθρωπο, ο Οποίος είναι η Εκκλησία, η Υπεραγία Θεοτόκος εφάνη η ενοποιός δύναμη των διαχωρισθέντων: του Θεού και του ανθρώπου, του ουρανού και της γης, του Δημιουργού και της πλάσης• διότι δι’ Αυτής οι άνθρωποι πράγματι κατέστησαν σύνοικοι των αγίων Αγγέλων στα ουράνια• και αυτό το μαρτυρούν οι τάξεις όλων των Αγίων, που τώρα βρίσκονται μαζί τους εξυμνώντας τον Υιό Της με αιώνιες μελωδίες». 

Aπό το βιβλίο του αγίου Ιουστίνου του Τσέλιε (Πόποβιτς), Δογματική- Ορθόδοξη Φιλοσοφία της Αλήθειας, σ. 343-345

(σύνδεσμος μηνύματος)

13-11-2021
Η νηστεία – πνευματική λεβεντιά

1. Έτσι την έβλεπε τη νηστεία, το νεαρό εκείνο παλληκαράκι: Ο άγιος Ιωάννης. Με λεβεντιά και με γενναίο φρόνημα. 
Συ, πως τη βλέπεις τη νηστεία; 
Την φοβάσαι; Αισθάνεσαι αμήχανα και δυσάρεστα στη σκέψη ότι θα χρειαστεί να νηστέψεις; 
Λάθος κάνεις! Η νηστεία είναι θεμελιακή αρετή και έχει διπλή χάρη. 
  • Εξωτερική. Δίνει στο σώμα υγεία, ευεξία, ομορφιά. Πιο πολύ απ’ ότι το φαγητό. 
  • Εσωτερική. Ομορφαίνει την ψυχή. Την κάνει να γεμίζει αγάπη για τον Θεό. 
Τι έκαναν ο άγιος Ιωάννης και οι Τρεις Παίδες; Τι έδειξαν με την εμμονή τους στη νηστεία; Έδειξαν ότι γι’ αυτούς, ο Θεός δεν ήταν υπό την κρίση τους….αλλά Κριτής τους! έδειξαν ότι η πίστη σ’ Αυτόν είναι πηγή χαράς, μεγαλύτερη από κάθε φαγοπότι. 

2. Εμείς έχουμε πολλούς λόγους να νηστεύουμε. Πιο πολλούς απ’ αυτούς που είχαν οι Τρεις Παίδες. 
Εμείς ξέρουμε ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος για χάρη μας. και ενήστευσε για μας. και πέθανε στο Σταυρό για χάρη μας. για να μας ελευθερώσει από τον θάνατο. 
  • Είναι πολύ, αν νηστέψουμε για χάρη Του Τετάρτη και Παρασκευή; 
  • Είναι κάτι το πολύ, όταν νηστεύουμε, αφού Τον αγαπάμε; Τον εμπιστευόμαστε και θέλουμε να Του πούμε «ευχαριστώ» ότι «δι’ ημάς τους ανθρώπους και δια την σωτηρίαν» μας έγινε άνθρωπος και γεννήθηκε από την αγία Παρθένο Μαρία; 
  • Είναι υπερβολή αν πούμε ότι η νηστεία μας είναι ένα χαμόγελο ευγνωμοσύνης στο Χριστό; 
3. Θα έλεγε κανείς: 
  • Mα γιατί τόση επιμονή στη νηστεία; 
Αλλά ας ακούσουμε τι μας λέει ο σοφός Ρώσος συγγραφέας Λέων Τολστόη, παρ’ όλο που δεν πίστευε κατά τη διδασκαλία της Εκκλησίας στον Χριστό. 
Γράφει: 
«Κανένας άνθρωπος, είτε είναι Χριστιανός, είτε ανήκει σε άλλη θρησκεία, δεν θα μπορέσει ποτέ, όσο και αν θα το ήθελε, να κάμει έστω και ένα βήμα στον δρόμο προς την τελειότητα, αν δεν βάλει αρχή και θεμέλιο τη νηστεία και την εγκράτεια. Η εγκράτεια είναι το πρώτο σκαλοπάτι. Τον δρόμο της καλής ζωής, μπορεί ο άνθρωπος να τον βαδίσει πέρα για πέρα, μόνο αν έχει εγκράτεια. Εγκράτεια είναι ο αγώνας του ανθρώπου για απελευθέρωσή του από τα πάθη του. και ο άνθρωπος έχει πολλά, πάρα πολλά πάθη. Και ο αγώνας εναντίον τους πρέπει να γίνεται με συνέπεια. Και ασφαλώς χρειάζεται να αρχίζει από το πιο βασικό που είναι η αυτοσυντήρηση, στη σωστή της λειτουργία αλλά και στον διαστροφικό εγωκεντρισμό της». 

Άσκηση είναι η νηστεία. Γυμναστική της ψυχής. Γυμναστική του έσω ανθρώπου. 

Πόσο καμαρώνει ένας νέος άνδρας, όταν βλέπει το σώμα του γερό, όμορφο, σφριγηλό, αρμονικό, αθλητικό, ρωμαλέο! 

Πόσο πιο πολύ πρέπει να καμαρώνει, όταν διαπιστώνει ότι έχει τον έσω κόσμο του πιο όμορφο, πιο γερό, πιο σφριγηλό, πιο ρωμαλέο από τον έξω! 

Τον πιο σπουδαίο ρόλο στην προσπάθεια αυτή τον παίζει η νηστεία. 

Όργανο ασκήσεων είναι η νηστεία. Χαλινάρι των παθών. 

Όσο λεβεντόπαιδο κι αν είναι ένας νεαρός, όσο πεπειραμένος δαμαστής, τόσο σαφέστερα καταλαβαίνει ότι και να καβαλήσει ένα ατίθασο άλογο, χωρίς χαλινάρι, δύσκολα θα μπορέσει να το συγκρατήσει να μην τον πάει, όπου εκείνο θελήσει! 

Ό,τι είναι το χαλινάρι για το άλογο, είναι για τον άνθρωπο η νηστεία. Όσο άγριος και αν είναι, όσο και αν φαίνονται ακαταδάμαστες οι ορμές του και οι επιθυμίες του, η νηστεία θα τον βοηθήσει να τις χαλιναγωγήσει όλες. Είναι το πιο γερό χαλινάρι η νηστεία. 

Ένας από τους αγίους Αββάδες λέι: «Η νηστεία χαλινός εστί. Και ο ρίψας αυτήν ίππος θηλυμανής ευρίσκεται» (Γεροντικό, Αββά Υπερεχίου β΄) 

4. Πότε όμως η νηστεία είναι χαλινάρι κατά των παθών; 

Όταν γίνεται με συνέπεια. Όταν νηστεύουμε με συνέπεια. Όταν τηρούμε τις νηστείες με συνέπεια. Ασφαλώς κάποιοι δεν θα συμφωνούν. Αλλά γεννιέται το ερώτημα: Μπορεί να θεωρηθεί ότι νηστεύει, εκείνος, που νηστεύει ανάλογα με τις περιστάσεις; 

Το λάθος μιας τέτοιας τοποθέτησης, μας δίνει να το καταλάβουμε, η ακόλουθη διήγηση: 

Κάποια φορά επήγε στο σοφό όσιο Νείλο ένας περίεργος άνθρωπος. Και τον ρώτησε: 

Ας υποθέσουμε ότι εγώ τηρώ όλο το χρόνο αυστηρά όλες τις νηστείες και τις σχετικές εκκλησιαστικές διατάξεις. Στο τέλος όμως του χρόνου, μια μόνο φορά, σε μια εορτή, τρώγω κρέας. Είναι αυτό μεγάλη αμαρτία; 

Απάντησε ο όσιος: Σε ερωτώ και εγώ. Και εσύ σκέψου και ειπέ μου: 

Αν ένας άνθρωπος όλο τον χρόνο τρέχει σε βουνά και σε λαγκάδια, και σκαρφαλώνει στα βράχια, και τα περνάει όλα γερός, υγιής, ακέραιος, αλλά την τελευταία ημέρα πέφτει και σπάει χέρι και πόδι, τι λες, δεν θα πρέπει να το θεωρεί αυτό ατύχημα; Και μάλιστα μεγάλο ατύχημα; Και για φαντάσου, πόσο πιο μεγάλο θα είναι το ατύχημά του, αν τύχει και αντί για χέρι η πόδι, σπάσει το κεφάλι του η την σπονδυλική του στήλη! Η όχι; 

5. Η νηστεία χρειάζεται. Για να θεραπευθεί η πολλάκις δαιμονική αυτάρκειά μας και η παραλυμένη και σμπαραλιασμένη θέλησή μας, που λιώνει και σβήνει μπροστά σε καθετί ηδονικό! 

Και όταν η νηστεία δεν γίνεται με στόχο να θεραπευθεί και να γίνει ρωμαλέα η θέλησή μας, (για να έχουμε το θάρρος να τηρούμε τις εντολές του Θεού), τότε καταντάει απλά δίαιτα, δηλαδή, παρωδία νηστείας, και χάνει την πνευματική της σημασία και αποστολή. 

Η νηστεία είναι ένας καθρέφτης. Σ’ αυτήν κατοπτρίζεται η αγάπη μας για τον Θεό, και ο αγώνας για την ομορφιά και την καθαρότητα του έσω ανθρώπου. 

«Κάτοπτρον κάλλιστον», λέγει ο όσιος Νείλος, είναι η νηστεία. Και επεξηγεί: 

Μέσα στο κάτοπτρο αυτό, βλέπει ο άνθρωπος καλά: 
  • τον εαυτό του∙ πόσο ζυγίζει πνευματικά. 
  • και όταν με τη νηστεία αποκτήσει αυτογνωσία, αρχίζει και βλέπει, τι θέση έχει απέναντι στο Θεό.
(σύνδεσμος μηνύματος)

07-11-2021
Των Αρχαγγέλων 2021

Εξ αφορμής της σημερινής εορτής των Αρχαγγέλων ας δούμε πώς πολιτεύονται οι άγγελοι, πως παρίστανται ενώπιον του Θεού και πώς εμφανίζονται στους ανθρώπους. Εμείς οι ορθόδοξοι έχομε μοναδικό προνόμιο να μπορούμε από τα λειτουργικά βιβλία να γνωρίσουμε το αγιολογικό, δογματικό και ηθικό περιεχόμενο της εορτής. Γι’ αυτό οι άνθρωποι οι οποίοι δεν έχουν ουσιαστική σχέση με τις εκκλησιαστικές ακολουθίες συνήθως είναι πνευματικά άνικμοι, ανόρεκτοι, αδύναμοι, καχεκτικοί• η δε ζωή τους αποτελείται από διάφορα μικρογεγονότα, τα οποία γεμίζουν το συνειδός και την μνήμη τους. Το βεληνεκές τους είναι μικρό, αφού δεν έχουν εποπτεία των νοητών και ουρανίων πραγμάτων. Η καθημερινή λατρεία είναι μεγάλη ευλογία, γιατί δίνει κάθε μέρα κοινωνία με τους αγίους, αλλά και με τον Κύριο και την Θεοτόκο. Οι συχνές ακολουθίες αυξάνουν τον ορίζοντά μας και κάνουν το είναι μας να ανέρχεται από την γη στον ουρανό. 

Η Αγία Γραφή δεν αναφέρει πώς και πότε έγιναν οι άγγελοι. Εμείς υποτυπωδώς και σκιωδώς βγάζομε ορισμένα συμπεράσματα από τα κείμενά της. Έτσι φαίνεται ότι οι άγγελοι είναι νόες, πνεύματα, κάτι ανάλογο με τον άυλον Θεόν. Βεβαίως, δεν είναι όμοιοι με τον Θεόν, διαφέρουν πολύ, διότι δεν είναι τόσο άυλοι, όσο ο Θεός. Αυτοί έχουν κάποια υλικότητα, κάποια παχυλότητα, αλλά δεν είναι και υλικοί, όπως ο άνθρωπος. Διαφέρουν λοιπόν και από τον Θεόν και από τον άνθρωπο, ίστανται μεταξύ Θεού και ανθρώπου, ο δε άνθρωπος μεταξύ αγγέλων και της υπολοίπου κτιστής και θνητής φύσεως. 

Εφ’ όσον οι άγγελοι είναι στρατός του ουρανίου Βασιλέως, έχουν κάποια οργάνωση και διοίκηση. Δεν είναι ένα κοπάδι, διότι ο Θεός είναι Θεός τάξεως και ευπρεπείας, και η ρύθμισις κατά τάξιν, κατ’ ευπρέπειαν, κατ’ αξιώματα, ισχύει σε όλα τα θέματα της βασιλείας των ουρανών, αντίτυπο της οποίας είναι η Εκκλησία. 

Βάσει της εικονικής διαρθρώσεως της ουράνιας ιεραρχίας υπό του αγίου Διονυσίου, που μάλλον έχει αντιστοιχία με την αλήθεια του ουρανού, διαρθρώθηκε η ιεραρχία επί της γης. Έτσι έχουμε τους αρχιερείς, τους ιερείς, τους διακόνους, τους μοναχούς, τους λαϊκούς και τους υπόλοιπους βαθμούς. Οι βαθμοί δηλαδή της ιερωσύνης έχουν αντιστοιχία με τις ταξιαρχίες των αγγέλων. 

Για τη σχέση των ανθρώπων με τους αγγέλους και για το χαρακτηριστικό εκάστου αγγελικού τάγματος μιλάει και ο άγιος Νικήτας Στηθάτος. Προσπαθεί να στήσει ένα σύστημα τελειώσεως του ανθρώπου, ξεκινώντας από την ανθρώπινη ζωή και μεταβαίνοντας στην πνευματική ζωή των αγγέλων, και κατόπιν στην τελειότερη βαθμίδα της θεώσεως, η οποία είναι δυναμική και ατέλεστος, δηλαδή συνεχώς κανείς φέρεται προς αυτήν, αλλά ποτέ δεν φτάνει. Η θέωσίς μας δεν είναι κατά φύσιν αλλά κατά χάριν. Χάριτι Θεού γίνεται μία προχώρησίς μας, μία απορρόφησις περισσοτέρας θείας ενεργείας και θείας ομοιώσεως. 

Σχετικά με το τρεπτόν της φύσεως των αγγέλων, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι άγγελοι ήταν, όπως και ο άνθρωπος, τρεπτοί κατά φύσιν, άτρεπτοι κατά χάριν, κατά δώρημα Θεού. Βεβαίως, περισσότερο οι άγγελοι, διότι είναι μόνον νόες, ενώ ο άνθρωπος είναι και σώμα, το δε τρέπεσθαι οδηγεί προς τη θέωση, αλλά οδηγεί και προς την φθορά, τον θάνατο. 

Ο θάνατος τον οποίον υπέστη ο άνθρωπος, είναι κάτι αντίστοιχο με αυτό που έπαθε ο άγγελος, όταν έχασε τη σχέση του με τον Θεόν. Στο άγγελο και στον άνθρωπο συνέβη ακριβώς το ίδιο. Δεν χρησιμοποίησαν το φυσικό τους ιδίωμα και απώλεσαν το χάρισμα που τους είχε δώσει ο Θεός. Δεν του το αφαίρεσε ο Θεός, αλλά οι ίδιοι απομακρύνθηκαν από τον Θεόν. Όπως όταν έχουμε ένα φως και απομακρυνθούμε από αυτό βρισκόμαστε έξω από την φωτεινή ενέργειά του, έτσι και ο άνθρωπος και κάποιοι άγγελοι βρέθηκαν έξω από την δωρεά, έξω από τη χάρη. 

 Ας ζούμε με την πίστη της παρουσίας και της εγγύτητος του Θεού. Ας ορώμεν την πραγματικότητα των ουρανίων και ας καταλήγουμε στις ουράνιες δυνάμεις, για να έχουμε την αληθινή θέση ενώπιον του Θεού και να είμαστε και εμείς άγγελοι κατενώπιόν του.
(σύνδεσμος μηνύματος)

31-10-2021
Κυριακή Ε´ Λουκά

Η μονολόγιστη ευχή «Κύριε Ιησού» 

Ωστόσο απαιτεί από εμάς ο νους, όταν με την μνήμη του Θεού αποκλείσουμε όλες τις διεξόδους του, οπωσδήποτε να του προσφέρουμε κάτι που να ικανοποιεί την ενεργητικότητά του. Πρέπει λοιπόν να του δίνουμε μόνο τη μονολόγιστη ευχή «Κύριε Ιησού» για την παντελή εκπλήρωση του σκοπού μας. Γιατί κανείς, όπως αναφέρει ο Απόστολος (Α´Κορ. 12,3), δεν μπορεί να πει «Κύριος Ιησούς» χωρίς τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος. Πρέπει όμως ο νους να μελετά αδιάκοπα τα λόγια αυτά μέσα στα βάθη του, ώστε να μην εκτρέπεται σε διάφορες φαντασιώσεις. 

Όσοι μελετούν ακατάπαυστα στο βάθος της καρδιάς τους το άγιο και ένδοξο τούτο όνομα, αυτοί μπορούν να βλέπουν κάποτε και το φως του νου τους. Και τούτο επειδή, όταν αυτό το άγιο όνομα κρατείται με πολλή υπομονή από τη διάνοια, κατακαίει όλο το ρυπαρό περίβλημα της ψυχής. Και η ψυχή το νιώθει λέγοντας: «Ο Θεός μας, φωτιά που κατακαίει» (Δευτ. 4,24). 

Έτσι ο Κύριος προσκαλεί την ψυχή σε μεγάλη αγάπη της δόξας Του. Γιατί όταν πολυκαιρίσει το ένδοξο και πολυπόθητο αυτό όνομα με τη μνήμη του νου στη θέρμη της καρδιάς, μας προξενεί οπωσδήποτε συνήθεια να αγαπούμε την αγαθότητά Του, χωρίς να υφίσταται πλέον κανένα εμπόδιο. Αυτό είναι το πολύτιμο μαργαριτάρι (Ματθ. 13,46) που μπορεί να αποκτήσει κάποιος αφού πουλήσει όλη την περιουσία του, και για την εύρεση του οποίου να έχει χαρά ανεκλάλητη. 

Διαδόχου Φωτικής, Κεφάλαια Πρακτικά Ρ´, 59
(σύνδεσμος μηνύματος)

26-10-2021
Αγίου Δημητρίου

Ἀπολυτίκιον 
Μέγαν εὔρατο ἐν τοῖς κινδύνοις, σὲ ὑπερμαχον ἡ οἰκουμένη, ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λυαίου κάθεῖλες τὴν ἔπαρσιν ἐν τῷ σταδίῳ θαρρύνας τὸν Νέστορα, οὕτως ἅγιε μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος. 

Ἔχει μὲν ἡ θειοτάτη σου ψυχὴ καὶ ἄμωμος, ἀοίδιμε Δημήτριε, τὴν οὐράνιον Ἱερουσαλὴμ κατοικητήριον, ἧς τὰ τείχη ἐν ταῖς ἀχράντοις χερσὶ τοῦ ἀοράτου Θεοῦ ἐζωγράφηνται. Ἔχει δὲ καὶ τὸ πανέντιμον καὶ ἀθλητικώτατόν σου σῶμα, τὸν περίκλυτον τοῦτον ναὸν ἐπὶ τῆς γῆς, ταμεῖον ἄσυλον θαυμάτων, νοσημάτων ἀλεξιτήριον, ἔνθα προστρέχοντες τὰς ἰάσεις ἀρυόμεθα. Φρούρησον, πανεύφημε, τὴν σὴν μεγαλύνουσαν πόλιν ἀπὸ τῶν ἐναντίον προσβολῶν, παρρησίαν ὡς ἔχων πρὸς Χριστὸν τὸν σὲ δοξάσαντα. 

Εἰς τὰ ὑπερκόσμια σκηνώματα τὸ πνεῦμά σου, Δημήτριε μάρτυς σοφέ, Χριστὸς ὁ Θεὸς προσήκατο ἀμώμητον• σὺ γὰρ τῆς Τριάδος γέγονας ὑπέρμαχος ἐν τῷ σταδίῳ ἀνδρείως ἐναθλήσας ὡς ἀδάμας στερρός• λογχευθείς δὲ τὴν πλευρὰν τὴν ἀκήρατόν σου, πανσεβάσμιε, μιμούμενος τὸν ἐπὶ ξύλου τανυσθέντα εἰς σωτηρίαν παντὸς του κόσμου, τῶν θαυμάτων εἴληφας τὴν ἐνέργειαν, ἀνθρώποις παρέχων τὰς ἰάσεις αφθόνως. Διό σου σήμερον τὴν κοίμησιν ἑορτάζοντες, ἐπαξίως δοξάζομεν τὸν σὲ δοξάσαντα Κύριον. 

Πᾶσαν τὴν ἀρετὴν συλλαβὼν τῶν ἀθλοφόρων ὁ χορὸς ἀναδείκνυται, ἐντεῦθεν τῆς ἀκηράτου καὶ μακαρίας ζωῆς τὴν τρυφὴν ἐκληρώσαντο• ἐν οἷς ἀξιάγαστε διαπρέπων Δημήτριε, καὶ τῇ μιμήσει τοῦ Χριστοῦ σεμνυνόμενος καὶ καυχώμενος τῇ τῆς λόγχης ἰσότητι, αἴτησαι ἐκτενέστερον ἡμᾶς τοὺς τιμῶντας σε τῶν παθημάτων ρυσθῆναι καὶ χαλεπῶν περιστάσεων, θερμῶς ἱκετεύων τὸν παρέχοντα τῷ κόσμῳ τὸ μέγα ἔλεος.
(σύνδεσμος μηνύματος)

17-10-2021
Αγίου Δημητρίου

Ας δούμε αδελφοί μου πως η Εκκλησία επί τη βάσει του Συναξαρίου υμνολογεί και ψάλλει εις την εορτήν του Αγίου Δημητρίου. Διότι η υμνολογία της Εκκλησίας δεν είναι ποίησις και μουσική κατά αυθαίρετη έμπνευση των ιερών μελουργών. Όπως το κήρυγμα του ευαγγελίου και η πίστις της Εκκλησίας, είναι κήρυγμα γεγονότων και πίστις εμπράγματος, έτσι και η υμνολογία της Εκκλησίας εμπνέεται και παίρνει τα θέματά της από τα γεγονότα της πίστεως, από την θεία Γραφή και από την άθληση των αγίων. Ό,τι ψάλλομε στις εορτές της Εκκλησίας είναι διδαχή, που γίνεται με τη γλώσσα της λειτουργικής ποιήσεως και της ιεράς μουσικής. Δεν ψάλλομε δηλαδή στην Εκκλησία απλώς προς τέρψιν, αλλά προς οικοδομήν και παράκλησιν. Ιδού λοιπόν πως η Εκκλησία εκφράζει την πνευματικήν της χαράν και πως εγκωμιάζει τον άγιον Δημήτριο στο πρώτο τροπάριο του Εσπερινού της εορτής. Ο μεγαλομάρτυς «εκ των Αγγέλων επαίνοις στέφεται» και «εκ των ανθρώπων άσματα δέχεται». Η μία Εκκλησία των αγγέλων και των ανθρώπων εις τον ουρανόν και εις την γην στεφανώνει και εγκωμιάζει τον γενναίον αθλητήν του Χριστού. Οι στέφανοι των αγγέλων είναι η άφθαρτος δόξα των αγίων, τα άσματα των ανθρώπων είναι η ιερά υμνωδία της επί γης Εκκλησίας, η κατανυκτική ψαλμωδία της ορθοδόξου λατρείας. Εις το άλλο τροπάριο, του όρθρου της σημερινής εορτής, οι πανηγυρίζοντες πιστοί, ζώντα έχοντες εν μέσω αυτών και βλέποντες τον τιμώμενον άγιον, απευθύνονται και λέγουν προς αυτόν με καύχησιν και πνευματικήν ευφροσύνην «Η μνήμη σου, ένδοξε, μάρτυς Δημήτριε, εφαίδρυνε σήμερον την Εκκλησίαν Χριστού». Οι εορτές των αγίων καθ᾽ όλον το έτος είναι οι ημέρες που πραγματικά φαιδρύνουν και ωραΐζουν την Εκκλησία, όχι ως ευκαιρία σχολής και αργίας και διασκεδάσεως κοσμικής, αλλά ως σταθμοί στον βίο πνευματικής αναψυχής και ευφροσύνης. 

Χαρακτηριστικά είναι τα τροπάρια της υμνολογίας της σημερινής εορτής, εκείνα στα οποία το μαρτύριο του ενδόξου μεγαλομάρτυρος ανάγεται στο Πάθος του Κυρίου Ιησού και παραλληλίζεται προς αυτό. Κατά αλήθεια όλοι οι μάρτυρες της πίστεως είναι μιμηταί του Πάθους του Κυρίου, αλλά ο άγιος Δημήτριος κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο διαπρέπει μεταξύ των αγίων μαρτύρων, «τη μιμήσει του Χριστού σεμνυνόμενος και καυχώμενος τη της λόγχης ισότητι». Καθώς δηλαδή ο Ιησούς Χριστός ελογχεύθη την πλευράν, έτσι και ο μεγαλομάρτυς λογχευόμενος εδέχθη το μακάριον τέλος. Οι ιεροί υμνογράφοι και εγκωμιαστές του αγίου Δημητρίου ιδιαιτέρως εξαίρουν το γεγονός της σφαγής και της προσφοράς του αίματός του, πράγμα που γενικώς αποτελεί την θεία δόξα του χριστιανικού μαρτυρίου. «Της των αιμάτων σου ρείθροις Δημήτριε, την Εκκλησίαν Θεός επορφύρωσεν….». πράγματι δια του αίματος των αγίων μαρτύρων ο Χριστός εις τους αιώνας βάφει και πορφυρώνει την ωραιότητα και την δόξα της Εκκλησίας. Ο μάρτυς της πίστεως, στολισμένος με την βαμμένη στο αίμα του κοκκίνη χλαμύδα και κρατώντας αντί βασιλικού σκήπτρου τον σταυρόν, συμβασιλεύει μαζί με τον Χριστό, καθώς έτσι το ασματογραφεί ο ιερός ποιητής και το βλέπει η πίστις• 

«Ως πορφυρίδι κεκοσμημένος τω σω αίματι, έχων αντί σκήπτρου, ένδοξε, τον σταυρόν, τω Χριστώ συμβασιλεύεις». Και κορυφώνεται ο περί αίματος λόγος εις το μυστήριο του βασιλείου ιερατεύματος ή άλλως της γενικής εν τη Εκκλησία ιερωσύνης. Είναι τούτο ένα σημείο της πίστεώς μας επίμαχο, ο περί του οποίου λόγος είναι μακρός και δυσερμήνευτος. Γενικώς μπορούμε να πούμε ότι μαζί με την ειδικήν ιερωσύνην εις την Εκκλησία υπάρχει και η γενική ιερωσύνη. Κάθε δηλαδή βαπτισμένος πιστός είναι και αυτός ιερεύς. Ιερεύς του εαυτού του, ιερουργεί το μυστύριο της σωτηρίας του, δι᾽όλων των μέσων της ιεράς ασκήσεως, από του μαρτυρίου της συνειδήσεως έως του μαρτυρίου του αίματος. Μαζί με το αίμα του Χριστού, που χύθηκε για τη σωτηρία του κόσμου, ο μάρτυρας της πίστεως χύνει το αίμα του, μιμείται τον Χριστό και γίνεται ιερεύς του εαυτού του και θύμα. Είναι η υπερτάτη και μεγίστη πράξις, την οποία μπορεί να επιτελέσει ο άνθρωπος, το μαρτύριο του αίματος με την έννοια της λειτουργίας, μέσα στο μυστήριο της θείας Λειτουργίας και της ιερουργίας του αίματος του Χριστού. Είναι πράγματι εξόχου λειτουργικής ιερότητος τα λόγια ενός τροπαρίου της σημερινής εορτής• «ιερούργησας το αίμα σου, Δημήτριε, σπείσας πανάριστε, τω βασιλεί του παντός». Δηλαδή, πρόσφερες θυσία ως ιερεύς και έκαμες σπονδή το αίμα σου στον βασιλέα του παντός, παμμακάριστε Δημήτριε. Αυτό το πολύτιμο αίμα των μαρτύρων, έπειτα από το αίμα του Χριστού, είναι ήδη στην Εκκλησία το πολύτιμο μύρο και η πνευματική ευωδία της πίστεως• «μαρτύρων δε το αίμα μύρον γεγένηται» , ψάλλουμε σήμερα σε ένα τροπάριο, αναφερόμενοι στο γεγονός ότι από του τάφου του μεγαλομάρτυρος Δημητρίου έβλυζε μύρον, ώστε δια τούτο ο αθλητής του Χριστού να ονομάζεται από την Εκκλησία μυροβλύτης.

Κάθε εποχή, και ίσως περισσότερο η εποχή μας, είναι εποχή μαρτυρική. Κάθε πιστός κάθε ημέρα είναι υποχρεωμένος να δίδη «την μαρτυρίαν Ιησού Χριστού». Και διαφέρει βέβαια αυτό πολύ από μία κατά παράδοση πίστι και μία προσωνυμία, την οποία βρήκαμε από τους γονείς μας και την πήραμε σε μία ηλικία που δεν είχαμε συνείδηση του εαυτού μας. Το «χριστιανός» δεν είναι ένα όνομα και ένας τίτλος κληρονομικός, χωρίς βάρος και χωρίς ευθύνη. Είναι τρόπος σκέψεως και κανών βίου, είναι «αίρεσις βίου». Ο απόστολος γράφει ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι «διδόναι λόγον περί της εν υμίν ελπίδος». Αυτό το «διδόναι λόγον» δεν είναι πράξις ανώδυνος. Είναι μαρτυρία η οποία σε ωρισμένες περιπτώσεις καταντά διωγμός «ένεκεν δικαιοσύνης», μαρτύριο αίματος και θάνατος «ένεκεν εμού και του ευαγγελίου», καθώς είπε ο Χριστός. 

Σήμερα, πολύ περισσότερο ίσως από χθες, «ο πιστός είναι αθλητής της πίστεως που πρέπει κάθε στιγμή να είναι έτοιμος να την ομολογήσει, να την βεβαιώσει, που μπορεί κάθε στιγμή να του δώσει την ευκαιρία να σταυρωθεί γι᾽αυτήν, να γίνει άξιος μιμητής του Χριστού. 

Το γενναίο και αποτελεσματικό είναι να ριζώσουμε εντός μας την αίσθηση του μαρτυρίου. Τότε θα δούμε την πραγματικότητα όχι ωραιοποιημένη αλλά σε όλη την τραγικότητά της. Τότε θα καταλάβουμε την αδυναμία μας και θα αισθανθούμε την ανάγκη της θείας χάριτος, η οποία δια πρεσβειών του αγίου ενδόξου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του μυροβλύτου, είθε να είναι πάντοτε μετά πάντων ημών.
(σύνδεσμος μηνύματος)

10-10-2021
Κυριακή Γ´Λουκά

«….τι η γενεά αύτη σημείον επιζητεί; αμήν λέγω υμίν, ει δοθήσεται τη γενεά αύτη σημείον». 
Μάρκος, 8, 12 

Η φυλή του Ισραήλ, άπιστη και διεφθαρμένη, απειλείται από τον Κύριο ότι δεν θα της δοθεί σημείον. Αντίθετα, εμείς οι Χριστιανοί, ο περιούσιος λαός, δεν πρέπει να ελπίζουμε ότι θα μας δοθεί κάποιο σημείο για την ευζωία και την σωτηρία μας; 

Ναι, υπήρξε καιρός που οι Χριστιανοί έσπειραν εν αφθονία, όχι στη γη και στη σάρκα, αλλά εν πνεύματι και ουρανώ και με ανάλογη αφθονία έδρεψαν πνευματικούς και ουράνιους καρπούς. Έσπειραν πίστη και έδρεψαν σημεία και θαύματα, που αγαθοποιούσαν και έσωζαν, έτρεφαν και ενδυνάμωναν το πνεύμα στην αιώνια ζωή. Σε ανταπόδοση ο Θεός έστειλε από τον ουρανό σημεία και θαύματα, φέρνοντας στη γη, ανάμεσα στους ανθρώπους, τους καρπούς της μετάνοιας, της καλής αλλοίωσης, της πίστης και της ελπίδας, της ευχαριστίας προς τον Θεό και τις αρετές κάθε είδους. Όχι σπάνια ο Θεός κάνει θαύματα, όχι μόνο μέσω αγίων ανθρώπων, αλλά ακόμη και μέσω ιερών συμβόλων, η μέσω ορατών σημείων και αναμνηστικών εικόνων αγίων πραγμάτων. Όπως για παράδειγμα, με τη διαμεσολάβηση των αγνών σωμάτων των αγίων και μέσω ιερών εικόνων. Και κάνει Εκείνος αυτά τα θαύματα τόσο φανερά και τόσο επίσημα, που η Εκκλησία έχει αφιερώσει ειδικές ημέρες για τον εορτασμό μερικών απ’ αυτά τα θαύματα η τα θαυματουργά σημεία. 

Όμως τα σημεία αυτά που μας γίνονται γνωστά τώρα, είναι απλές αναμνήσεις; Δεν τα αναζητούμε, σαν να αναζητούμε κάποιο σπάνιο πράγμα; Μήπως τα γυρεύουμε μάταια; 

Και επομένως, πώς να μην παραπονεθεί ο Κύριος ξανά γι’ αυτή τη γενεά; Πώς να μην αρνηθεί πάλι με άτεγκτη αποφασιστικότητα τέτοια σημεία; «Τι η γενεά αύτη σημείον επιζητεί; αμήν λέγω υμίν, ει δοθήσεται τη γενεά ταύτη σημείον». 

Η παρατήρηση ότι δεν βλέπουμε τώρα θαύματα είναι τόσο κοινή και συνοδεύεται τόσο συχνά και τόσο διαφορετικές και συχνά παράξενες κρίσεις, που δεν θα ήταν ανώφελο να εξετάσουμε για ποιο λόγο δεν βλέπουμε θαύματα σήμερα. 

Μερικοί ισχυρίζονται με σθένος ότι δεν βλέπουμε θαύματα γιατί δεν υπάρχουν, και επί πλέον οφείλουν να μην υπάρχουν στην εποχή μας, καθώς τα θαύματα χρησιμοποιήθηκαν από τον Θεό ως μέσον για να εξαπλωθεί και να στερεωθεί η πίστη, και επομένως, όταν η πίστη, έχει εξαπλωθεί ικανοποιητικά και έχει στερεωθεί, τα θαύματα είναι άχρηστα. 

Συμφωνώ, αν θέλετε, με όσους λένε πως είναι αυτή η αιτία, ότι τα θαύματα χρησιμοποιήθηκαν από τον Θεό ως μέσον για την διάδοση και την στερέωση της πίστεως. Πρέπει όμως εξ αυτού να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι τα θαύματα δεν χρειάζονται πλέον στην εποχή μας; αφήνω στον αμερόληπτο να κρίνει. Εάν υπάρχουν άπιστοι, τότε τα μέσα για τη διάδοση της πίστεως δεν είναι περιττά. 

Για άλλους πιστούς, πιο αδύναμους στην πίστη τους, ήταν μια υποκίνηση για δυνατότερη πίστη και σταθερότερη ελπίδα στο Θεό. Για ποιο λόγο ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός ανέστησε το γιο της χήρας της Ναΐν; Ο Ευαγγελιστής μας δείχνει πως δεν υπήρχε άλλος λόγος, παρά το ότι «ο Κύριος εσπλαχνίσθη επ’ αυτή». Πότε τέτοια θαύματα μπορούν να θεωρηθούν περιττά, προσφέροντας τέτοιας λογής ερεθίσματα και για τέτοιους λόγους; Και ο Απόστολος Ιάκωβος με το να πει: «ασθενεί τις εν υμίν; προσκαλεσάσθω τους πρεσβυτέρους της εκκλησίας, και προσευξάσθωσαν επ’ αυτόν αλείψαντες αυτόν ελαίω εν τω ονόματι του Κυρίου», υπόσχεται ότι «η ευχή της πίστεως σώσει τον κάμνοντα, και εγερεί αυτόν ο Κύριος». Τι σημαίνει αυτό, αν όχι ότι διαιωνίζει στην Εκκλησία του Χριστού το δώρο της θεραπείας, που παραχωρήθηκε εξ αρχής από τον Κύριο στους Αποστόλους; Δεν ήταν παρά για μόνο μία εποχή, που ο ίδιος ο Κύριος έδωσε στους πιστούς τούτη την εντολή και τούτο το δικαίωμα: «Ο πιστεύων εις εμέ, τα έργα α εγώ ποιώ ποιήσει, και μείζονα τούτων ποιήσει»; Ο πιστεύων εις εμέ, τα έργα α εγώ ποιώ κακείνος ποιήσει, συνεπώς, όσο θα υπάρχουν πιστοί επί της γης τόσο θα υπάρχουν εκείνοι που θα κάνουν τα έργα του Χριστού, και μείζονα τούτων ποιήσει, και ανάμεσα σε αυτά τα μεγάλα έργα, αναμφίβολα περιλαμβάνονται σημεία και θαύματα. Ας μιλήσουμε ακόμη πιο ελεύθερα. Εφόσον ο Θεός παντοτινά υπάρχει, έτσι θα υπάρχουν και θαύματα παντοτινά. Διότι ο Θεός πάντα υπάρχει και επομένως πάντα εργάζεται. Εάν εργάζεται, τότε προφανώς τα έργα αυτά είναι θεία και τα κατάλληλα έργα του Θεού είναι τα θαύματα. «Συ ει ο Θεός ο ποιών θαυμάσια μόνος»! Και μάταια θα αγωνίζεται η θρασεία σοφιστεία ενός πλάσματος να Σε αποστερήσει από το αιώνιο γνώρισμα και την αιώνια εκδήλωση της δημιουργικής Σου δυνάμεως – «Συ ει ο Θεός ο ποιών θαυμάσια μόνος».
(σύνδεσμος μηνύματος)

03-10-2021
Β´. Κυριακή Λουκά

«…καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι, και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως. Και ει αγαπάτε τους αγαπώντας υμάς ποία υμίν χάρις εστί; Και γαρ οι αμαρτωλοί τους αγαπώντας αυτούς αγαπώσι……» Λουκ. 6,31-32. 
 
Πώς θα μπορέσουμε αδελφοί μου να αγαπήσουμε τους εχθρούς μας χωρίς την ενίσχυση του Θεού; Ιδού, δεν κάναμε καν το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν μάθαμε ακόμα να αγαπάμε ούτε κάν τους φίλους μας. Ακόμα χειρότερα: δεν μάθαμε ακόμα ούτε να αγαπάμε τους εαυτούς μας. Πώς θα αγαπήσουμε τους εχθρούς μας; Οι λόγοι του Χριστού περί αγάπης για τους εχθρούς μας, περιφέρονται ακόμα στον κόσμο από στόμα σε στόμα, αλλά ακόμα δεν καταφέρνουν να βρουν το δρόμο από το στόμα στην καρδιά. 
 
Δεν αγαπάμε τους εχθρούς μας. Άραγε δεν είναι οφθαλμοφανές, χωρίς αποδείξεις; Αγαπάμε μόνον εκείνους που μας αγαπούν και δανείζουμε μόνον σε εκείνους που μπορούν να μας τα επιστρέψουν, και κάνουμε καλό μόνο σε εκείνους που μπορούν διπλά να μας ξεχρεώσουν. 
 
Αγαπάμε τον εαυτό μας και τους φίλους μας. Αγαπάμε τους κοντινούς μας, τους πιο κοντινούς μας με την κυριολεκτική σημασία. Οι απόμακροί μας βρίσκονται μακριά από την αγάπη μας. Η καρδιά μας προσκολλάται σε εκείνο που προσκολλώνται και τα μάτια μας. Τα μάτια μας είναι ο οδηγός της καρδιάς μας. 
 
Σκεπτόμαστε: Ας αγαπάμε τον εαυτό μας και τους φίλους μας. Και σε αυτό εξαπατώμεθα, αφού τον εγωϊσμό τον αποκαλούμε αγάπη προς τον εαυτό μας και τους ασπασμούς αγάπη απέναντι στους φίλους μας. Στην πραγματικότητα δεν αγαπάμε ούτε τον εαυτό μας ούτε τους φίλους μας και κατά τον ίδιο τρόπο ούτε τους εχθρούς μας. Γιατί σε αυτό που εμείς ονομάζουμε αγάπη δεν υπάρχουν τα πιο καλά στοιχεία της. Και τα πιο καλά στοιχεία της αγάπης είναι: η επίγνωση, ο σεβασμός και η θυσία. Η αγάπη μας έναντι του εαυτού μας δεν διαθέτει ούτε την επίγνωση ούτε το σεβασμό ούτε τη θυσία. Η αγάπη μας έναντι των φίλων μας επίσης δεν διαθέτει τίποτε από τα τρία. Η αγάπη μας αποτελείται μόνον από τα κατώτερά μας στοιχεία. Η αγάπη μας έναντι του εαυτού μας και των κοντινών μας δεν είναι τίποτε άλλο από δυναμωμένη και σαθρή ταυτόχρονα ενστικτώδης, ζωώδης αγάπη. Και εκείνο που κάνει την ανθρώπινη αγάπη ψηλότερη και φωτεινότερη σε σχέση με την αγάπη των ήμερων και των άγριων ζώων είναι η επίγνωση, ο σεβασμός και η θυσία……… 
 
Η αγάπη είναι ιερό, όπου συνεχώς πρέπει να τελείται θυσία. Η αγάπη είναι θεότητα, που ζητά μπροστά στο πρόσωπό της πάντα να καίει θυσία, έτσι που να φαίνεται φως. Η αληθινή αγάπη, η θεία αγάπη, έχει σχέση πάντοτε με ό,τι καλύτερο υπάρχει στον άνθρωπο. Αν αγαπώ τη φαντασία μου, τότε η αγάπη μου είναι ψευδής. Αν αγαπώ το φίλο μου λόγω των ελαττωμάτων του, τότε η αγάπη μου είναι ψευδής. Αν αγαπώ τον Θεό για να κερδίσω κάτι σ᾽ αυτόν τον κόσμο τότε η αγάπη μου είναι ψευδής. Αν αγαπώ πράγματι το ψέμα, τότε πρέπει να θυσιάσω την αλήθεια, αφού και η ψευδής αγάπη ζητά θυσίες. Εκείνος που αγαπά τη ματαιοδοξία, θυσιάζει την εξυπνάδα του και εκείνος που αγαπά το σώμα του θυσιάζει την ψυχή του και εκείνος που αγαπά το χρήμα θυσιάζει την τιμή του. 
 
Και αντίθετα: όποιος αγαπά το νου θυσιάζει τη ματαιοδοξία και όποιος αγαπά την ψυχή θυσιάζει το σώμα και όποιος αγαπά την εντιμότητα θυσιάζει το χρήμα». 
 
Από το βιβλίο του αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Αργά βαδίζει ο Χριστός

(σύνδεσμος μηνύματος)

26-09-2021
Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου

«Όταν λοιπόν θελήσομε να στραφούμε προς τον Θεόν με έναν θεωρητικότερο τρόπο, με μία διάθεση απολαύσεως του Θεού και πληρώσεως υπ᾽ αυτού, τότε φθάνομε να αποκτήσομε τις καθαρές και τρανές περί αυτού εμφάσεις, τότε ο Θεός ελλάμπει, γίνεται μία πραγματικότης στο κάτοπτρο της δικής μας ψυχής, δεν είναι ένας άγνωστος Θεός αλλά πολύ οικείος. Τότε η ζωή μας αποκτά ένταση, δύναμη, σταθερότητα, διότι έχομε το προσωπικό βίωμα, την προσωπική εμπειρία. Τότε η ζωή μας δεν είναι απλώς ψυχική αλλά πνευματική ζωή, φθάνει στο σημείο που μπορούμε να μιλήσομε περί ζωής εν Πνεύματι. Τι σημαίνει ζωή εν Πνεύματι, ζωή κατ᾽ ενέργειαν του Αγίου Πνεύματος; Ζωή εν Πνεύματι σημαίνει ότι έχομε δώσει τόπον, τρόπον και δικαίωμα στο Άγιον Πνεύμα να μπορεί να δρα μέσα μας, να μας πληροί και επομένως να μας κρατεί διαρκώς ως θεανθρωπίνους υιούς του ουρανίου Πατρός. 

Πριν φθάσομε σε αυτή την κατάστασι, είμαστε χαμόπαιδα, τα οποία παίζομε στην ζωή μας, και στην πραγματικότητα παραμένομε παίζοντες, γελώντες, κλαίοντες, αλλά ουχί Θεόν βιούντες. Ο Θεός όμως δεν είναι κάποιος με τον οποίο έχω να κάνω, είναι κάποιος τον οποίον ή τον προσλαμβάνω ή τον έχω αρνηθεί. Ή είμαι ο άνθρωπος ο πνευματικός, ή δεν είμαι• δεν υπάρχει μεσάζουσα κατάστασις. Οιαδήποτε δραστηριότης ή επίτευξις, οιοσδήποτε τρόπος ζωής ή τόπος, δεν μας δίνει τίποτε και κανένα περιεχόμενο, εάν δεν υπάρχει αυτή η πνευματική εμπειρία, που σημαίνει παρουσία του Πνεύματος μέσα στη δική μας ζωή. 

Είναι το μόνο, θα λέγαμε, που μπορεί να επιδιώξει ο πιστός, το μόνο για το οποίο αξίζει να παλαίψει, το μόνο για το οποίο μετανοούμε, εγειρόμεθα, ασκητεύομε, κάνομε ό,τιδήποτε. Εντεύθεν και το γνωστό απόφθεγμα όλων των αγίων, ότι κάθε προσευχή αποβλέπει στην πρόσληψη του Αγίου Πνεύματος. Όταν προσλάβομε το Άγιον Πνεύμα, τότε αυτό έρχεται μέσα μας και ενεργεί δι᾽ ημών. Έρχεται αυτό που γνωρίζει τον οίκο του και κάνει ό,τι θέλει. Ότι και αν θα κάνω το κάνω μόνο γι᾽ αυτόν τον λόγο. Προτού πετύχω αυτό, δεν είμαι παρά κάποιος που βρίσκεται έξω από το σπίτι του Πατρός, διότι δεν έχω ουσιαστική σχέση με τον Θεόν, και ο Θεός δεν είναι ζων για μένα. Μπορεί να είναι ζων για όλους-και είναι πράγματι ζων ο Θεός-, αλλά για μένα είναι ένας νεκρός Θεός». 

Από το βιβλίο του Γεροντος Αιμιλιανού, Περί Αγάπης.
(σύνδεσμος μηνύματος)

24-09-2021
Αγίου Σιλουανού Αθωνίτου

Εμείς εγνωρίσαμε τον Γέροντα (Σιλουανόν) κατά την περίοδον ταύτην της ζωής αυτού. Είχον παρέλθει οι μακροί χρόνοι της τιτανίου μάχης κατά των παθών. Τότε ήτο αληθώς μέγας εις το πνεύμα. Μαθητευθείς εις τα μυστήρια του Θεού και καθοδηγηθείς άνωθεν εις τον πνευματικόν αγώνα, ανήρχετο ήδη σταθερῴ ποδί εις την απάθειαν. 

Εξωτερικώς ο Γέρων ήτο πολύ απλούς. Εις το ανάστημα υψηλότερος του μέσου ανδρός αλλ᾽ ουχί μεγαλόσωμος. Το σώμα αυτού ούτε ξηρόν ούτε πολύσαρκον ήτο……..Έτυχε να φωτογραφήσουν αυτόν, αλλ᾽ άνευ επιτυχίας. Τα ισχυρά, ανδρεία χαρακτηριστικά του προσώπου αυτού απετυπούντο σκληρά, ενώ εις την πραγματικότητα είχεν όψιν πραείαν , συμπαθή, μετά γαληνίου βλέμματος. Το πρόσωπον ωχρόν εκ του ολίγου ύπνου, και της πολλής νηστείας, συχνάκις κατανενυγμένον, ουδέποτε τραχύ. 

Ούτως ήτο συνήθως, αλλ᾽ ενίοτε μετεμορφούτο, ώστε να γίνηται αγνώριστος. Το χλωμόν, καθαρόν πρόσωπον ελάμβανε τοιαύτην πεφωτισμένην έκφρασιν, εγίνετο τοσούτον καταπληκτικόν, ώστε δεν είχες την δύναμιν να προσβλέψεις εις αυτό, οι οφθαλμοί υπεστέλλοντο. Ακουσίως ήρχετο εις την μνήμην η Αγία Γραφή λέγουσα ότι ένεκα της δόξης του προσώπου του Μωϋσέως ο λαός εφοβείτο να ατενίσει εις αυτόν. 

Η ζωή του Γέροντος ήτο μετρίως αυστηρά, μετά τελείας αδιαφορίας δια την εξωτερικήν εμφάνισιν και μεγάλης αφροντισίας δια το σώμα….. 

Τοιούτον ήτο το απλούν και ταπεινόν εξωτερικόν αυτού του ανθρώπου. Αλλά να ομιλήσωμεν δια τον χαρακτήρα και την εσωτερικήν αυτού μορφήν είναι «και πρόβλημα εις διήγησιν». 

Ότε εδόθη η ευκαιρία να παρακολουθήσωμεν αυτόν, ενεφάνιζε θέαμα εξαιρέτου αρμονίας των ψυχικών και σωματικών δυνάμεων. 

Ήτο ολιγογράμματος. Μικρός εφοίτησεν εις το σχολείο του χωρίου αυτού μόνον «δύο χειμώνας», αλλά εκ της συνεχούς εν τω ναώ αναγνώσεως και ακροάσεως της Αγίας Γραφής και των μεγάλων συγγραφών των αγίων Πατέρων ανεπτύχθη πολύ και όσον αφορά εις την πνευματικήν ασκητικήν ζωήν, έδιδε εντύπωσιν εγγραμμάτου ανθρώπου. Εκ φύσεως είχεν οξύν, δημιουργικόν νουν, η δε μακρά εμπειρία του πνευματικού αγώνος, της εσωτερικής νοεράς προσευχής, των μεγάλων δοκιμασιών αλλά και των εξαιρέτων θείων επισκέψεων κατέστησαν αυτόν υπερανθρώπως σοφόν και οξυδερκή. 

Ο Γέρων Σιλουανός ήτο άνθρωπος αληθούς τρυφεράς καρδίας, συγκινητικής αγάπης, εξαιρέτου λεπτότητος και ευσπλαχνίας εις πάσαν θλίψιν και πάντα πόνον, άνευ ουδεμιάς νοσηράς και θηλυπρεπούς αισθηματικότητος. Το συνεχές βαθύ πνευματικόν πένθος ποτέ δεν μετετρέπετο εις συναισθηματικούς κλαυθμηρισμούς. Η ακοίμητος εσωτερική έντασις ουδέ σκιάν νευρικότητος είχεν. 

Αξία πολλού θαυμασμού είναι και η μεγάλη σωφροσύνη του ανδρός τούτου, παρά το ρωμαλέον σώμα. Εφύλαττεν εαυτόν ισχυρώς, προσέτι και από παντός λογισμού μη ευαρέστου εις τον Θεόν. Παρά ταύτα συμπεριεφέρετο και συνανεστρέφετο μεθ᾽ όλων των ανθρώπων εντελώς ελευθέρως και φυσικώς, μετ᾽ αγάπης και απλότητος, ανεξαρτήτως της θέσεως και του τρόπου της ζωής αυτών. Εντός αυτού ουδέ σκιά αποστροφής υπήρχεν, έτι και δι᾽ ανθρώπους οίτινες έζων ρυπαρώς, αλλ᾽ εν τω βάθει της ψυχής αυτού εθλίβετο δια τας πτώσεις αυτών, καθώς ο πατήρ ή η μήτηρ θλίβονται δια τα ολισθήματα των ηγαπημένων αυτών τέκνων. 

Εδέχετο τους πειρασμούς και έφερεν αυτούς μετά μεγάλης ανδρείας. 

Ήτο άνθρωπος παντελώς άφοβος και ελεύθερος, και συγχρόνως δεν υπήρχεν εντός αυτού ουδέ ίχνος θρασύτητος. Άφοβος ων, ενώπιον του Θεού έζη εν φόβω. Τω όντι εφοβείτο να λυπήσει Αυτόν έστω και διά κακού λογισμού. 

Ήτο ανήρ μεγάλης ανδρείας, και εν τω άμα εξαιρέτου πραότητος, σπάνιος και ασυνήθιστος ωραίος συνδυασμός………. 

Η εξωτερική αυτού διαγωγή ήτο απλή, και ταυτοχρόνως η αναμφίβολος ποιότης αυτού ήτο η εσωτερική ευγένεια, η αριστοκρατία, αν θέλητε, εν τη υψηλοτέρᾳ σημασία της λέξεως. Εν τη υπό διαφόρους συνθήκας επικοινωνίᾳ μετ᾽ αυτού ο άνθρωπος και της λεπτοτέρας εισέτι διαισθήσεως δεν ηδύνατο να παρατηρήσει εις αυτόν τραχείας κινήσεις καρδίας: αντιπάθειαν, απροσεξίαν, περιφρόνησιν, προσποίησιν και τα παρόμοια. Ήτο ανήρ όντως ευγενής, ως δύναται να είναι μόνον ο χριστιανός……». 

Από το βιβλίο του αγίου Σωφρονίου(Σαχάρωφ), Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας, 1995
(σύνδεσμος μηνύματος)

14/09/2021
Σταυροπροσκυνήσεως

«Τόσα τα εμπόδια τα οποία περεμπίπτουν και καθιστούν σκληράν την ζωήν του ανθρώπου και οδυνηράς τας ημέρας του! Θα ελέγομεν ότι αυτό το οποίον ζει ο άνθρωπος είναι ό,τι οράται, ήτοι το εμπόδιον, το πρόβλημα, η αγωνία, ο πόνος. Τα εμπόδια όμως αυτά σκληραγωγούν το σώμα του ανθρώπου ως αθλητικά επιτεύγματα και δι᾽αυτό δεν τα αίρει ο Θεός. Ωριμάζουν και παιδαγωγούν το πνεύμα του, το ξεκαρφώνουν από τα χοϊκά και κοσμικά και το συνηθίζουν να ανέρχεται προς τον «Θεόν τον ζώντα». Θα ηδύνατο ο άνθρωπος, τρεφόμενος από τον λόγον του Θεού και εμπνεόμενος από αυτόν, να ωριμάζει, να «ανακαινούται ημέρα τη ημέρα» και να εγγίζει δια της γνώσεως περισσότερον τον Θεόν. Αλλά είναι σκληραί αι καρδίαι μας και σκληρά πράγματα ημπορούν να μας υποχρεώνουν να αλλάζομεν τρόπον σκέψεως και ζωής. Και αυτά είναι τα εμπόδια, αι δυσκολίαι, αι θλίψεις, τα οποία, ενώ εμείς μισούμεν, εν τούτοις γίνονται πρωταρχικά βήματα προς τον Θεόν. Μας δυναμώνουν και μας διδάσκουν να ακολουθεί η ψυχή μας τον εσταυρωμένον Χριστόν. 

Έτσι η δύναμις του σταυρού μετατρέπει τα εμπόδια εις ευεργετήματα, τα αναδεικνύει θείας δωρεάς, εφόδια πνευματικά, αφορμάς δοξολογίας του Θεού. Παρά ταύτα εμείς δεν φοβούμεθα τίποτε περισσότερον όσον τας θλίψεις και τας δυσχερείας. Αυτό όμως το καθημερινόν βίωμα των δυσχερειών και των πόνων, το οποίον μπροστά στα πόδια μας συνεχώς κατρακυλά, ο πάνσοφος Θεός και οικονόμος Πατήρ το κάμνει μεταγωγικόν εις ουρανόν. Μας δίνει τη δυνατότητα όχι να υπεραρθώμεν των εμποδίων, αλλά να υπομένωμεν αυτά, δια να μη χάσωμεν την βασιλείαν. Ο σταυρός λοιπόν δια μέσου των εμποδίων μας μεταβιβάζει το φρόνημα και τον νουν από της γης εις τον ουρανόν και ούτως αποκτώμεν θεϊκήν σκέψιν. 

Πόσα βάρη δεν μας δημιουργούν καθ᾽ ημέραν, ακόμη και αυτό το επάγγελμα, το κοινωνικό περιβάλλον, αι επιδιώξεις μας, αι αποτυχίαι μας, αι ασθένειαί μας αι ψυχικαί και σωματικαί! Πόσες φορές τις νύκτες αι ψυχαί μας δεν ημπορούν να ησυχάσουν και τα μάτια μας να κλείσουν! Ο σαρκικός άνθρωπος ενώπιον των δυσκολιών αυτών κάμπτεται, κουράζεται, αγανακτεί. Ο φοβούμενος, επί παραδείγματι, την ασθένειαν και επιθυμών οπωσδήποτε να γίνει καλά, να αποφύγει τον πόνον, να απομακρύνει τον θάνατον, ή ο επιθυμών να ξεπεράσει το πρόβλημα του επαγγέλματός του, όταν όλα πηγαίνουν στραβά, ή να αλλοιωθεί το κοινωνικόν του περιβάλλον, δια να μη γίνεται εμπόδιον εις την χριστιανικήν του ζωήν, περιπίπτει εις δίνην χείρονα της οδύνης, καθιστά μαύρην την ζωήν του, τρεμοσβήνει διαρκώς το χαμόγελό του και μόνον ο θάνατος θα τον αναπαύσει. Όλα αυτά τα εμπόδια λαμβάνουν μίαν άλλην διάστασιν υπό το πρίσμα του σταυρού και ευθύς αμέσως τα γύρω μας, τα αντίθετα προς τον Θεόν, χρησιμοποιούνται ως σύμμαχα και φίλα, διότι παύω να ζητώ την αλλαγήν των και αλλάζω εγώ. 

Ιδιαιτέρως το νόημα του σταυρού δια τον εν τω κόσμω διαβιούντα άνθρωπον εντοπίζεται εις τας θλίψεις και εις το καθημερινόν μαρτύριον, όχι τόσον εις την κοινωνίαν, όσον μέσα εις αυτήν την οικογένειαν. Ο οίκος μας είναι ιερός. Αγιάζεται από τας εικόνας μας, την αγάπην μας, τον πόθον μας δια την βασιλείαν του Θεού, τον οποίον εκκολάπτομεν καθ᾽ ημέραν. Εν τούτοις, όπως αποδεικνύεται από την πείρα μας, ο οίκος μας είναι η πλέον τραχεία παλαίστρα. Η ευλογημένη αυτή οικογένεια είναι εν ταυτώ αιματοβρεγμένον κολοσσαίον, το πλέον βαρύ άθλημα, το οποίον δεν θα περίμενε κανείς, και όμως υποχρεούται να το αντιμετωπίσει». 
Από το βιβλίο του Γέροντος Αιμιλιανού(†), Σταθμοί στην Πνευματική Ζωή.
(σύνδεσμος μηνύματος)

04/09/2021
Αγαπητοί μου αδελφοί, τέκνα του αγίου Χαραλάμπους, 
Χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε!

Η χρονική κίνηση μας επαναφέρει και πάλι στην αρχή ενός κύκλου, τον οποίο καλούμαστε να διαγράψουμε πορευόμενοι προς τα εμπρός. Στο απολυτίκιο της πρώτης Σεπτεμβρίου, της αρχής της Ινδίκτου όπως την ονομάζει ο συναξαριστής, σημειώνεται το εξής: «Ο πάσης δημιουργός της κτίσεως, ο καιρούς και χρόνους εν τη ιδία εξουσία θέμενος, ευλόγησον τον στέφανον του ενιαυτού της χριστότητός σου Κύριε, φυλάττων εν ειρήνη τους βασιλείς και την πόλιν σου, πρεσβείες της Θεοτόκου και σώσον ημάς». 

Μία ικεσία αλλά και υπόσχεση στον Θεό, ότι θα πλέξουμε ένα στεφάνι που την πλοκή του θα την αναθέσουμε στην ευλογία Εκείνου. Κάθε στεφάνι είναι συνήθως μία ωραία πολύχρωμη δημιουργία που την απαρτίζει ποικιλία αρωματικών και ωραίων ανθέων, που ευφραίνει τις αισθήσεις και την καρδιά. Αυτό το στεφάνι δεν θα μπορούσε να είναι τίποτε άλλο παρά η προσφορά της ζωής μας σε Εκείνον. 

Ας προσπαθήσουμε ο καθένας να στολίσουμε αυτό το στεφάνι με τον προσωπικό μας αγώνα για την αγιοπνευματική προκοπή μας. Να το γεμίσουμε με τα άνθη που φυτρώνουν ως καρποί της αγάπης μας για τον Θεό. «αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια». (Γαλ.ε,22-23) 

Όπως οι καρποί αυτή την εποχή μπαίνουν στη γη για να βλαστήσουν και να καρπίσουν στον καιρό τους, ας σπείρουμε και εμείς στην καρδιά μας τον σπόρο του ευαγγελίου, τους βίους των αγίων μας, την ζέση της προσευχής μας, τη θέρμη των δακρύων μας, τη σοφία των Πατέρων της Εκκλησίας μας, τη λαχτάρα και την αποκαραδοκία των τέκνων του Θεού για τη σωτηρία. Ο Θεός θα ευλογήσει και όλα αυτά θα βλαστήσουν, θα ανθίσουν και θα υλοχαρίσουν γεμίζοντας και στολίζοντας αυτό το στεφάνι για να το καταθέσουμε στα χέρια Του καθώς θα κλείσει αυτός ο χρόνος και θα τον διαδεχθεί ο επόμενος. 

Εύχομαι σε όλους, μικρούς και μεγάλους, καλή χρονιά με υγεία, έμπνευση και δημιουργία. 
Με αγάπη Χριστού 
π. Αθανάσιος