Μήνυμα εβδομάδας

Κυριακή Ι Λουκά 4-12-2022

Προεόρτια Χριστουγένων 

Ταυτόχρονα όμως η εορτή αυτή (τα εισόδια της Παναγίας) μας επιτρέπει να εισέλθουμε κι εμείς οι ίδιοι στο μυστήριο αυτό της Θεοτόκου, να μετάσχουμε σ ’αυτό, και έτσι να προετοιμαστούμε μαζί της για τα Χριστούγεννα, για τη Γέννηση του Χριστού. Οφείλουμε να κάνουμε ακριβώς όπως κι αυτή, να εισέλθουμε στον ναό, μέσα σ’ αυτή την ιερή έρημο των Γραφών, μακριά από όλες τις μέριμνες και όλες τις έγνοιες του κόσμου. 

Ασφαλώς δεν γίνεται να μην σκεπτόμαστε τα γήινα∙ πρέπει να ασχοληθούμε και με αυτά σε κάποιο βαθμό, αναλόγως των καθηκόντων και των ρόλων που οφείλουμε να ασκούμε μέσα στην κοινότητά μας, δεν πρέπει, όμως, η σκέψη μας να είναι ανήσυχη και ταραγμένη. Όλα αυτά, η μέριμνα, η ανησυχία, ο πανικός, είναι που εμποδίζουν την εσωτερική προσοχή η οποία μας προετοιμάζει για την έλευση του Χριστού. Οι ασχολίες μας δεν αποτελούν εμπόδιο, με την προϋπόθεση όμως ότι δεν μεταβάλλονται σε αγωνιώδεις μέριμνες. 

Όλες τις σκέψεις μας, όλες τις εσωτερικές μας στάσεις πρέπει να τις ζωογονεί η πίστη και η εμπιστοσύνη στον Θεό∙ αυτή θα μας επιτρέψει και να ασχολούμαστε με τα καθήκοντα στα οποία πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο, τα απαραίτητα έργα μας, και ταυτόχρονα να τα επιτελούμε χωρίς ανησυχία, χωρίς ταραχή, χωρίς αυτό να μας αναστατώνει, χωρίς να γίνεται εμπόδιο στην εσωτερική αυτή προσοχή, η οποία είναι το ουσιώδες της πνευματικής μας ζωής. 

Ναι, έτσι οφείλουμε να εισερχόμαστε στον ναό της καρδιάς μας, για να γίνεται αυτή όλο και περισσότερο ναός του Κυρίου. Εισέρχομαι στο ναό της καρδιάς δεν σημαίνει μόνο να αποφεύγω την εσωτερική ανησυχία, αλλά –και από αυτό πρέπει να αρχίσουμε- να αποφεύγω ό,τι είναι περιέργεια, ό,τι είναι περισπασμός, ό,τι χαρακτηρίζεται από απληστία να δω, να αγγίξω, να ακούσω και να γευθώ τα εξωτερικά πράγματα. Να τα αποφεύγω, για να μπορώ να είμαι προσεκτικός στην εσωτερική παρουσία του Κυρίου, στην κίνηση αυτή της καρδιάς μου που με φέρνει προς Αυτόν ο Οποίος βρίσκεται στα βάθη της, επειδή το Άγιο Πνεύμα Τον έχει εγγράψει εκεί. Και ο Οποίος μας διαφεύγει, στον βαθμό που γινόμαστε υπερβολικά εξωστρεφείς. 

Ναι, στη διάρκεια της προπαρασκευαστικής αυτής περιόδου για τα Χριστούγεννα, το σημαντικό δεν είναι η νηστεία∙ πρέπει ασφαλώς να συνδυάζεται, αλλά μόνο για να βοηθά να μετέχει και το σώμα μας, ολόκληρο το είναι μας, στην εσωτερική αυτή στάση, η οποία είναι και το ουσιώδες. 

Ναι, αυτές τις ευλογημένες μέρες ας είμαστε προσεκτικοί στο να μπαίνουμε έτσι στο ναό αυτόν της καρδιάς μας, στην ιερή αυτή έρημο, θα μπορούσα να πω, χωριζόμενοι από όλα όσα είναι του κόσμου, με την κακή έννοια της λέξης. Με τον τρόπο αυτό θα καθοδηγούμαστε πράγματι από το εσωτερικό φως του Κυρίου προς συνάντησή Του, την οποία θα εορτάσουμε τα Χριστούγεννα. «Εν τω φωτί σου οψόμεθα φως» (Ψαλμ. λέ [35] 10). 

Αυτώ η δόξα, συν τω αϊδίω Αυτού Πατρί και τω Παναγίω Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

27 Νοεμβρίου 2022

Άσκηση και άθληση. 
(Με αφορμή τη νηστεία) 

Όλος ο αρχαίος πολιτισμός είναι ένας θεολογικός πολιτισμός. Το αγωνιώδες ερώτημα στη φιλοσοφία είναι το ερώτημα περί του ποιος είναι το «όντως Όν». Τα περισσότερα θέματα των αρχαίων τραγωδιών είναι θρησκευτικά θέματα και περιλαμβάνουν καίρια θεολογικά ερωτήματα και προβλήματα. 

Η Ενανθρώπηση του Θεού είναι η απάντηση στη θρησκευτική και φιλοσοφική αγωνία του ανθρώπου, το Πάθος και η Ανάστασή Του νοηματίζουν τη ζωή και όλες τις πτυχές της. 

Η Εκκλησία επιθυμεί να αναγάγει τον άνθρωπο από τη σωματική άθληση στην κατά Θεόν άθληση. Να τον καλέσει από το αθλητικό στάδιο, στο στάδιο των αρετών, προκειμένου τελικά πολύ πιο πέρα από μια εγκόσμια νίκη να κερδίσει τη νίκη απέναντι στον θάνατο. 

Η αντίληψη ότι η Εκκλησία δεν ενδιαφέρεται για το σώμα αλλά μόνο για την ψυχή του ανθρώπου είναι λανθασμένη. Η Ορθόδοξη πίστη μας δεν αποδέχεται τον πλατωνικό διχασμό σύμφωνα με τον οποίο το σώμα είναι ο τάφος της ψυχής. Αποβλέπει στη θέωση όλου του ανθρώπου που αποτελείται από ψυχή και σώμα και βέβαια ενδιαφέρεται για την ανακαίνιση ολόκληρης της κτίσης. 

Στην Αγία Γραφή αλλά και στην πατερική παράδοση πολλές φορές γίνεται αναγωγή από τη σωματική άθληση στην πνευματική άθληση. Ο λόγος του αποστόλου Παύλου στον Τιμόθεο «εάν δε και αθλεί τις ου στεφανούται, εάν μη νομίμως αθλήσει» (Β΄ Τιμ. 2,5) είναι χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της θεωρήσεως των πραγμάτων. 

Ο αθλητής δεν παίζει με το άθλημα, δεν διασκεδάζει παρά το ότι θέλει ο ίδιος να αγωνίζεται και χαίρεται αγωνιζόμενος. Ο αθλητής ζει ζωή πειθαρχημένη και μαθητεύει σκληρά. Πίσω από ένα χρυσό μετάλλιο ή μια διάκριση κρύβεται πολύς αγώνας, πολύς μόχθος, κρύβεται σκληρή προπόνηση (η λέξη προπόνηση προέρχεται από το ρήμα πονώ με την έννοια του μοχθώ, κοπιάζω). Με την προπόνηση μαθαίνει πρωτίστως τα όρια των δυνάμεων και των ικανοτήτων του αλλά και την ανάγκη και τους τρόπους να τα υπερβαίνει διαρκώς. Σε πολλά επίσης από τα αθλήματα μαθαίνει τη συλλογικότητα, την επιτυχία ως συνεργασία. 

Ο αθλητής είναι αποφασισμένος να υποστεί πολλά για να κερδίσει το στεφάνι της νίκης, από την άλλη πλευρά όμως, γνωρίζει αυτό που σημειώνει και ο απόστολος Παύλος προς τον Τιμόθεο, το ότι δηλαδή «εάν δε και αθλεί τις, ου στεφανούται, εάν μη νομίμως αθλήσει». 

Αυτό το «νομίμως αθλήσει» δεν αρχίζει και δεν τελειώνει μόνο μέσα στον στίβο, αλλά περιλαμβάνει και τον τρόπο προετοιμασίας του. περιλαμβάνει την εγκράτειά του, την άσκησή του, την πειθαρχία του και την επιμονή του, την υπακοή του στους κανόνες και τον δάσκαλό του, τον προπονητή του. 

Στο σημείο αυτό θέλω με έμφαση να σημειώσω ότι η προπόνηση προϋποθέτει προπονητή στον οποίο ο αθλητής εμπιστεύεται την προετοιμασία του και γνωρίζει ότι του οφείλει τη νίκη του. Η ύπαρξη του προπονητή έχει μεγάλη σημασία για την άθληση. Ο προπονητής γνωρίζει τη μέθοδο για να κάνει τον αθλητή να αποδώσει στον καλύτερο βαθμό. Έχει σαφή γνώση της άθλησης, γνωρίζει καλά τη φυσική κατάσταση του αθλητή και με την ειδική μέθοδο που γνωρίζει και χρησιμοποιεί προσπαθεί σταδιακά να ανεβάσει τον αθλητή στο επίπεδο που μπορεί να αποδώσει και να επιτύχει τον σκοπό του. χωρίς προπονητή είναι αδύνατο να γίνει κανείς καλός αθλητής. Ένας σωστός αθλητής υπακούει και σέβεται τον προπονητή του, αποδέχεται και τηρεί –με ευλάβεια πολλές φορές- τις υποδείξεις του, πειθαρχεί στις εντολές του. 

Ανάλογη είναι η εμπειρία των πνευματικών αθλητών. «Δώσε αίμα και λάβε πνεύμα», λέει κάποιος από αυτούς, ενώ έτερος θα παρατηρήσει ότι κανείς δεν μπορεί να γνωρίσει τον Θεό «εν αναπαύσει και πλατυσμώ». Όλη η ζωή της Εκκλησίας είτε αφορά τους μοναχούς είτε τους αγωνιζόμενους στον κόσμο χριστιανούς έχει ασκητικό χαρακτήρα, είναι μια διαρκής άθληση. Η άσκηση είναι το καλύτερο εργαλείο για την ανόρθωση της ψυχής και τη σωστή σχέση της με το σώμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η άσκηση είναι ο σκοπός της πνευματικής ζωής. Είναι το μέσο για την επίτευξη του σκοπού που είναι η θέωση του ανθρώπου. 

Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης τονίζει ότι: «στάδιον ο κοινός των ανθρώπων βίος εστί, οίς αντίπαλος εστίν η κακία, πολυτρόπως τοις δολεροίς παλαίσμασι καταγωνιζομένη τους προσπαλαίοντας». 

Ο χριστιανός σε πολλά χωρία της Καινής Διαθήκης θεωρείται ως αθλητής, αγωνιστής, παλαιστής που αγωνίζεται τον καλόν αγώνα της πίστης. Σε όλη τη λατρευτική πράξη οι άγιοι είναι οι αθλοφόροι Κυρίου που πότισαν τη γη με το αίμα τους και το μαρτύριό τους χαρακτηρίζεται σαν άθληση. 

Όπως στα σωματικά όμως, η ύπαρξη του προπονητή παίζει καίριο ρόλο. Το ίδιο συμβαίνει και στα πνευματικά. Ο χριστιανός χρειάζεται έναν πνευματικό προπονητή, μύστη των μυστικών όλων των πνευματικών αθλημάτων για να μαθαίνει στην υπακοή και να αποκτήσει την πνευματική γνώση. Πνευματική ζωή χωρίς πνευματικό πατέρα και καθοδηγητή και μάλιστα έμπειρο, δεν είναι δυνατόν να κατορθωθεί και ο ασκούμενος στα πνευματικά παλαίσματα χριστιανός είναι πολύ εύκολο να πέσει σε πλάνη. 

Να τονίσουμε επίσης ότι η άσκηση είναι δίχως νόημα, ευλογία και αγιασμό αν είναι απομακρυσμένη από την υπακοή στην Εκκλησία. Η δίαιτα δεν έχει καμία σχέση με τη νηστεία, η αγρυπνία με την αϋπνία, η μοιρολατρική στάση απέναντι στη φτώχεια με τη συνειδητή απόρριψη του περιττού και την εντρύφηση στην απλότητα. Συχνά ο νους μας είναι νοσηρός. Κάνουμε, λοιπόν, αυτό που λέει ο Κύριος στο Ευαγγέλιο, αυτό που οι θεοφόροι Πατέρες ορίζουν στους Ιερούς Κανόνες και αυτό που επιτρέπει ο πνευματικός μας πατέρας. Η αυθαιρεσία, η πρωτοτυπία, η ανυπακοή είναι άγνωστα για την Ορθόδοξη άσκηση. 

Αλλά εάν ο αθλητής είναι παράδειγμα για τον πιστό και ο πιστός δείχνει στον αθλητή ποιος είναι ο αληθινός στίβος. Είναι στίβος που μπορούμε να νικήσουμε στον ίδιο αγώνα όλοι, στίβος που τέρμα του είναι η απέραντη αγάπη του Θεού και Πατέρα. 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσφέρει στον άνθρωπο μια μοναδική πνευματική οδό, η οποία ολοκληρώνει τη σωματική γυμνασία και προετοιμασία του αθλητή, τον απεγκλωβίζει από την μονομέρεια, η οποία οδηγεί πολλές φορές σε μη αθλητικούς δρόμους (ντοπάρισμα κ.λπ.) και τελικώς πέρα από τις ανθρώπινες διακρίσεις και τα μετάλλια, τον οδηγεί στη νοηματοδότηση της ζωής του και στη μέγιστη νίκη, τη νίκη απέναντι στον θάνατο και στο μέγιστο έπαθλο, στη Βασιλεία του Θεού.

(σύνδεσμος μηνύματος)

20 Νοεμβρίου 2022

Εισόδια της Θεοτόκου 

Η Θεοτόκος είναι μυστήριο κρυμμένο στο μυστήριο του Χριστού. Μυστήριο, που λειτουργείται και προσκυνείται, που προσεγγίζεται και οικειοποιείται στην Εκκλησία και τη λατρεία της Εκκλησίας. Η Θεοτόκος, όπως ειπώθηκε, είναι μυστήριο λειτουργικό. Αν η Θεοτόκος είναι σκάνδαλο για την δυτικίζουσα ή προτεσταντίζουσα Θεολογία μας, είναι γιατί δεν μπόρεσε να ταπεινώσει ή να σταυρώσει την ανθρώπινη διάνοια ικετευτικώς ή λατρευτικώς ενώπιον του μυστηρίου της Χάριτος. 

Και η Θεοτόκος είναι όλη, διά της ταπεινώσεως ή της ελευθερίας, δοχείο του πληρώματος της Χάριτος. «Εκάστω των εκλεκτών», διδάσκει ο ιερός Ιερώνυμος, «η χάρις κατά μέρος εδόθη, τη δε Μαρία όλον το της χάριτος πλήρωμα». Για τούτο και κατέχει μία τόσο δεσπόζουσα θέση στην όλη ζωή της ορθόδοξης Εκκλησίας, χωρίς εκείνες τις δυτικές υπερβολές που καταστρέφουν το θεομητορικό θαύμα. Για τούτο και σκελετώνει τη λειτουργική ευσέβεια και τη ζωή των προσευχών των ορθοδόξων πιστών, γεγονότα όπου καρποφορεί η χάρις. 

Όπως η Θεοτόκος ίσταται εν απορία ενώπιον του μυστηρίου της Ενανθρωπήσεως του Θεού και Λόγου, υπομένει με σιωπή το μυστήριο του Πάθους του Υιού και Θεού Της, έτσι και εμείς δεν μπορούμε παρά να αρνηθούμε κάθε περιέργεια διανοητική και ερμηνεία ιστορική, που επιχειρεί να εξηγήσει και να κατανοήσει το δικό Της μυστήριο, μυστήριο ταπεινώσεως μέσα στην όλη οικονομία του Θεού για την ανθρωπότητα. 

Αλλά ο Θεός μας ευλόγησε με μια άπειρη οικειότητα, με μια απύθμενη τρυφερότητα μαζί Της. Η «μακράν είναι τόσον εγγύς» μας. Είναι η ευσπλαχνιζομένη, η πάσχουσα, η συμπαθούσα, η ελεούσα, η σκέπουσα, η προστατεύουσα, η παραμυθούσα, η ελευθερώνουσα, η σώζουσα, η γαληνεύουσα, η στηρίζουσα, η οδηγούσα, η παιδαγωγούσα, η χαροποιούσα, η ειρηνεύουσα, η ιατρεύουσα, η δυσωπούσα, η πρεσβεύουσα, η δεομένη, η προσευχομένη, η μεσιτεύουσα , η θαυματουργούσα. «Ουκ έστιν αριθμήσασθαι δυνατόν μεγαλεία τα σα, Θεονύμφευτε, και τον βυθόν τον ανεξερεύνητον εξειπείν των υπέρ νουν θαυμάτων σου, των τετελεσμένων διηνεκώς τοις πόθω σε τιμώσι και πίστει προσκυνούσιν ως αληθή Θεού λοχεύτρια». 

Για εμάς τους σημερινούς ανθρώπους, που ταρασσόμαστε από τα αυξανόμενα πάθη μας και κλυδωνιζόμαστε στην ταραγμένη θάλασσα του βίου μας, που βρισκόμαστε σε απορία και απόγνωση, εξαιτίας της συγχύσεως και της παραφροσύνης, της αντιφάσεως και της διαψεύσεως , της αδιαφορίας και της σκληρότητας του πολιτισμού μας, η Θεοτόκος παραμένει το αιώνιο θαύμα, η μόνη καταφυγή και ελπίδα μας. « Προς τίνα καταφύγω άλλην, Αγνή; που προσδράμω λοιπόν και σωθήσομαι; που πορευθώ; ποίαν δε εφεύρω καταφυγήν; ποίαν θερμήν αντίληψιν; ποίαν εν ταις θλίψεσι βοηθόν; Εις σε μόνην ελπίζω, εις σε μόνην καυχώμαι, και επί σε θαρρών κατέφυγον». 

Όλες οι παρακλήσεις μας στην «Παναγίαν, άχραντον, υπερευλογημένην, ένδοξον, Δέσποιναν Θεοτόκον και αειπάρθενον Μαρίαν», βρίσκουν την ανακεφαλαίωσή τους στον ύμνο της Εκκλησίας μας: « Την δέησίν μου δέξαι την πενιχράν, και κλαυθμόν μη παρίδης και δάκρυα και στεναγμόν· αλλ’ αντιλαβού μου ως αγαθή, και τας αιτήσεις πλήρωσον· δύνασαι γαρ πάντα ως πανσθενούς Δεσπότου Θεού Μήτηρ, ει νεύσεις έτι μόνον προς την εμήν οικτράν ταπείνωσιν». Ώ πόση μεγάλη είναι η ευλογία όταν οι ταπεινοί δέονται προς την Ταπεινή. Η ταπείνωση είναι η καρδιά της αγιότητας και η παντοδυναμία των Αγίων. 

Επιθυμώ να ζητήσω την συμπάθεια της Υπεραγίας Θεοτόκου, της «θεομεγαλύντου και θεοχρηματίστου Παρθένου», επειδή τολμώ αυτή την δέησίν μου, εγώ ο πρώτος των αμαρτωλών και ακαθάρτων. Σύμφωνα με τους λόγους του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, «ταύτην γαρ ουκ ανθρώπων γλώττα, ουκ αγγέλων νους υπερκοσμίων, κατ’ αξίαν ευφημήσαι δύναται, δι ής ημίν δέδοται την δόξαν Κυρίου τηλαυγώς ενοπτρίζεσθαι». Αλλ’ αν εγώ τόσο αναξίως σε ευλογώ, «σε αξίως πάσαι αι γενεαί μακαρίζουσιν, ως επίλεκτον δόξαν της ανθρωπότητος. Ώ ιερέων καύχημα. Χριστιανών ελπίς, παρθενίας πολυφόρου φύτευμα».
(σύνδεσμος μηνύματος)

13 Νοεμβρίου 2022
Κυριακή Η΄ Λουκά

Ο «νηπτικός» άνθρωπος είναι εκείνος που κατανοεί το «μυστήριο της παρούσας στιγμής», και προσπαθεί να ζήσει σύμφωνα με τις επιταγές του. Είναι εκείνος που λέγει στον εαυτό του, με τα λόγια του Παύλου Ευδοκίμωφ:«Η ώρα που αυτή τη στιγμή διανύεις, ο άνθρωπος που εδώ και τώρα συναντάς, το έργο με το οποίο τούτη ακριβώς την ώρα καταπιάνεσαι- αυτές είναι πάντοτε οι πιο σημαντικές στιγμές σε ολόκληρη τη ζωή σου». Οικειοποιείται, ο άνθρωπος της νήψης, το σύνθημα που είναι γραμμένο στο οικόσημο της οικογένειας Ruskin: Σήμερα, σήμερα, σήμερα. «Υπάρχει μία φωνή εντός του ανθρώπου που κράζει ως την ύστατη αναπνοή του, και λέει: Άλλαξε σήμερα». 

Ο ταξιδιώτης που πορεύεται στην Οδό, καθώς προοδεύει στη νήψη και την αυτογνωσία, αρχίζει να αποκτά την ικανότητα της διάκρισης. Πρόκειται για μία πνευματική αίσθηση αντίστοιχη προς αυτή της γεύσης: όπως η φυσική αίσθηση της γεύσης, εφόσον είναι υγιής, «ειδοποιεί» αμέσως τον άνθρωπο εάν το φαγητό είναι μουχλιασμένο ή όχι, έτσι και η πνευματική γεύση, εάν έχει αναπτυχθεί διά της ασκητικής προσπάθειας και της προσευχής, επιτρέπει στον άνθρωπο να διακρίνει μεταξύ των ποικίλων σκέψεων και ροπών που υπάρχουν μέσα του. Μαθαίνει την διαφορά μεταξύ του κακού και του καλού, μεταξύ του επιφανειακού και του ουσιαστικού, μεταξύ των φαντασιών που προκαλεί ο διάβολος και των εικόνων που έχουν εγχαράξει στη δημιουργική του φαντασία τα ουράνια αρχέτυπα. 

Με τη διάκριση, λοιπόν, ο άνθρωπος αρχίζει να προσέχει περισσότερο τι συμβαίνει μέσα του, και έτσι μαθαίνει να φυλά την καρδιά, κλείνοντας την πόρτα σε πειρασμούς ή προκλήσεις του εχθρού. «Πάση φυλακή τήρει σην καρδίαν». Όταν τα ορθόδοξα πνευματικά κείμενα κάνουν λόγο για την καρδιά, η τελευταία εννοείται με την πλήρη βιβλική της σημασία. Η καρδιά συμβολίζει, όχι μόνον το όργανο της καρδιάς, όχι απλώς τα συναισθήματα και τα όσα αγαπούμε, αλλά το πνευματικό κέντρο του ανθρώπου, το ανθρώπινο πρόσωπο όπως πλάστηκε κατ’ εικόνα Θεού-τον βαθύτερο και αληθινότερο εαυτό, το έσω ιερό όπου εισέρχεται κανείς μόνο διά της θυσίας και του θανάτου. Η καρδιά λοιπόν, συνδέεται στενά με τον νου. Σε ορισμένα χωρία, οι δύο όροι (νους και καρδία) είναι σχεδόν ταυτόσημοι. Αλλά η καρδιά συχνά έχει πλατύτερη σημασιολογικά έννοια από τον νου. Η προσευχή της καρδιάς, στην ορθόδοξη παράδοση σημαίνει την προσευχή που προσφέρεται από ολόκληρο το πρόσωπο, περιλαμβανομένου του νου, της λογικής, της θέλησης, των συναισθημάτων, και επίσης του σώματος. 

Μία καίρια πτυχή της φυλακής της καρδιάς είναι ο πόλεμος κατά των παθών. Με τη λέξη «πάθος», εδώ, σημαίνεται, όχι απλώς η σαρκική επιθυμία αλλά οποιαδήποτε διεστραμμένη όρεξη ή πόθος που καταλαμβάνει βίαια την ψυχή: η οργή, ο φθόνος, η λαιμαργία, η φιλαργυρία, η δίψα για εξουσία, η υπερηφάνεια και άλλα. Πολλοί Πατέρες εκλαμβάνουν τα πάθη ως κάτι εγγενώς κακό, δηλαδή ως μία εσωτερική ασθένεια ξένη προς την αληθινή φύση του ανθρώπου. Ορισμένοι από αυτούς, ωστόσο, υιοθετούν μία περισσότερο θετική άποψη, θεωρώντας πως τα πάθη συνιστούν δυναμικές ροπές που εξαρχής έχει τοποθετήσει μέσα μας ο Θεός, συνεπώς είναι βασικά κάτι καλό, αν και πλέον οι ροπές αυτές είναι διεστραμμένες από την αμαρτία Στα πλαίσια αυτής της δεύτερης και πιο λεπτής νοηματικά άποψης, σκοπός μας είναι όχι να εξαλείψουμε τα πάθη αλλά να ανακατευθύνουμε την ενέργεια που εκλύουν. Ο ανεξέλεγκτος θυμός πρέπει να μεταστραφεί σε δίκαιη αγανάκτηση, η μοχθηρή ζήλεια σε ζήλο για την αλήθεια, η σεξουαλική ορμή σε έρωτα που είναι καθαρός στη θέρμη του. Πρέπει ,συνεπώς, να καθαρθούμε από τα πάθη μας, όχι να τα σκοτώσουμε· να αποτελέσουν τα πάθη αιτία παίδευσης, όχι εξολόθρευσης· να διοχετευτούν προς θετική, όχι αρνητική κατεύθυνση. 

Αυτό λοιπόν που λέμε, τόσο στον εαυτό μας όσο και στους άλλους είναι, όχι «Καταπίεσε», αλλά «Μεταμόρφωσε»!!! 

Από το βιβλίο του Μητρ. Καλλίστου Wear, Ο Ορθόδοξος Δρόμος.

06 Νοεμβρίου 2022
Κυριακή Ζ΄Λουκά Κυριακή Ζ΄Λουκά

Όπως το ευγενικό φυτό αγωνίζεται μέσα στα ζιζάνια για να βγει στο φως, έτσι αγωνίζεται και η ευγενής σκέψη να επιβιώσει, να ξεφύγει και να βγει πιο ψηλά από τα ζιζάνια των κακών σκέψεων, των χαμηλών και ακαθάρτων. Με τον ίδιο τρόπο αγωνίζεται μέσα μας και κάθε ευγενική καρδιακή κίνηση. Αγωνίζεται ενάντια στο πάθος που προσπαθεί να την βυθίσει μέσα στο αίμα, να την πνίξει. Και η πίστη, αδελφοί μου, τι άλλο είναι από μία ευγενική σκέψη, που αφυπνίζει τις ευγενικές και ανώτερες κινήσεις της καρδιάς; 

Σίγουρα δεν μπορεί να υπάρξει σκέψη πιο ευγενική από εκείνην που ασχολείται με τον Θεό, ούτε και συναίσθημα πιο ευγενές από εκείνο που έχει ο άνθρωπος όταν σκέφτεται τον Θεό. Κι όσο πιο λεπτή και ευγενής είναι μία σκέψη, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο αγώνας της ενάντια στις τραχιές, τις μη ευγενικές σκέψεις. 

Αυτό επιβεβαιώνεται και στον υλικό κόσμο, τον αισθητό. Ένα σώμα που είναι πολύ μαλθακό και περιποιημένο υποφέρει και βασανίζεται από τις σκληρές συνθήκες του βίου πολύ περισσότερο από ένα σκληραγωγημένο σώμα. Το τρυφερό άνθος μαραίνεται πολύ πιο γρήγορα από τον καύσωνα ή παγώνει από το ψύχος απ’ ότι ένα σκληρό και ανθεκτικό φυτό. 

Οι καλύτερες και πιο υψηλές κινήσεις της ψυχής μας μοιάζουν με τα τρυφερά κι ευγενικά άνθη που αγωνίζονται να πλησιάσουν το φως, ν’ απομακρυνθούν από το σκοτάδι. Προσπαθούν να κυριαρχήσουν στις άτακτες ορμές. Όταν οι ψυχικές αυτές κινήσεις το κατορθώσουν αυτό, τότε η ψυχή μας αντιπροσωπεύει τον ουρανό και την αρμονία. Όταν δεν το κατορθώσουν, τότε η ψυχή μας μοιάζει με την κόλαση. Αν ο άνθρωπος μπορούσε να εισδύσει βαθιά στην ψυχή του, θα έβλεπε μέσα της τη σύγκρουση ανάμεσα στο καλό και το κακό, όπως ακριβώς γίνεται καθημερινά στην κοινωνία των ανθρώπων. 

Όταν η πίστη κυριαρχήσει επάνω σε όλα αυτά που την σφίγγουν και την πνίγουν, όπως τα ζιζάνια το τρυφερό άνθος, τότε γίνεται οδηγός και παρηγοριά όλης της ζωής μας. Τότε και εμείς, αν στρέψουμε τα βλέμματά μας ψηλά στον ουρανό, θα δούμε εκεί χαραγμένο με πύρινα γράμματα το όνομα: Θεός. 

Κι όταν στραφούμε προς τη φύση γύρω μας κι εμβαθύνουμε στον ίδιο τον εαυτό μας, σε κάποιο νεογέννητο ή και σε κάποιον που μόλις πέθανε, θα δούμε παντού χαραγμένο και ιστορημένο συμβολικά το ίδιο αυτό όνομα: Θεός. 

Τι είναι λοιπόν εκείνο που σκιάζει και συσκοτίζει το όνομα αυτό στα μάτια μας; Τι είναι αυτό που πολύ συχνά το κάνει αχνό και δυσανάγνωστο; Τί σόι σφουγγάρι είναι αυτό που το σβήνει; Ποιά είναι η σκιά αυτή που το επισκιάζει; 

Εγώ βλέπω επτά αιτίες που κάνουν την πίστη μας να εξασθενεί και να πεθαίνει. 
  • Πρώτη αιτία είναι η εξοικείωσή μας με τον κόσμο και με τη ζωή μας. 
  • Δεύτερη αιτία αποδυνάμωσης και νέκρωσης της πίστης μέσα μας είναι ο υπερκορεσμός του πνεύματός μας από πολλές μικρές και ανούσιες γνώσεις, ενώ απουσιάζει η μοναδική γνώση, που υπερβαίνει όλες τις άλλες. 
  • Τρίτη αιτία που συντελεί στο να ψυχορραγεί και να μαράζει μέσα μας η πίστη , είναι τα έργα των ανθρώπων. 
  • Τέταρτη αιτία της τραγωδίας της πίστης πιστεύω πως για πολλούς είναι οι πλάνες των εκπροσώπων της πίστης.
  • Πέμπτη αιτία της τραγωδίας της πίστης είναι η ψευδοεπιστήμη και η ψευδοθεολογία. 
  • Έκτη αιτία της έκπτωσης της πίστης στον άνθρωπο είναι η κοινωνική αδικία. 
  • Έβδομη αιτία του θανάτου της πίστης μέσα μας είναι η ευτυχία, η ευμάρεια. 
Από το βιβλίο του αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Η τραγωδία της πίστεως.

(σύνδεσμος μηνύματος)

30 Οκτωβρίου 2022
Κυριακή Ε΄Λουκά 

Ο διωγμός των Αγίων Διά πολλών θλίψεων δει ημάς εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού (Πραξ. Ιδ΄22). 

Πάντες δε οι θέλοντες ευσεβώς ζειν εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται (Β΄Τιμ. Γ΄12). 

Ο Κύριος Ιησούς όχι μόνο το προφήτεψε αυτό, αλλά και το απέδειξε με το παράδειγμά του. Το ίδιο έκαναν και οι απόστολοι. Προφήτεψαν το ίδιο πράγμα και το απέδειξαν με το παράδειγμά τους. όλοι οι θεοφόροι πατέρες της Εκκλησίας, οι ομολογητές και οι μάρτυρες τα ίδια είπαν και τα’ απέδειξαν έμπρακτα. Υπάρχει λόγος λοιπόν ν’ αμφιβάλλουμε πως ο δρόμος που μας οδηγεί στη βασιλεία του Θεού είναι ο στενός; Πρέπει έστω και για μια στιγμή να φανούμε διστακτικοί για την αλήθεια των λόγων, ότι διά πολλών θλίψεων δει ημάς εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού; Όχι, κάτι τέτοιο είναι αβάσιμο, δε δικαιολογείται με τίποτα. 

Είναι δυνατό να κοιμηθείς ανάμεσα σε λύκους και να μη σε επιτεθούν; Γίνεται ν’ ανάψεις ένα καντήλι όπου υπάρχει ρεύμα αέρα κι η φλόγα του να μην τρεμοπαίζει; Μπορεί ένα δέντρο να καρποφορήσει στην άκρη κάποιου δρόμου κι οι διαβάτες να μη το ενοχλούν, να μην κόβουν τα φρούτα του; το ίδιο γίνεται και με την Εκκλησία. Από τη στιγμή που στους κόλπους της έχει ψυχές ευλαβικές, δε γίνεται να μην υφίσταται διωγμούς ξανά και ξανά από εθνικούς, ειδωλολάτρες, αιρετικούς, αποστάτες, από πάθη και κακίες, από αμαρτίες και ανομίες, από τον κόσμο κι από τον διάβολο. Δεν υπάρχει αφιερωμένη ψυχή που να μην έχει υποστεί διωγμούς, εξωτερικούς ή εσωτερικούς, ωσότου αποχωριστεί από το σώμα κι από τον κόσμο. 

Ίσως κάποιος το αμφισβητήσει αυτό. Ίσως προσπαθήσει ν’ αποδείξει το αντίθετο ή κάτι άλλο, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση και λογική. Ούτε η λογική όμως ούτε ο νους του ανθρώπου ωφελούν σε κάτι εδώ. Χιλιάδες άνθρωποι που έχουν σταυρωθεί, ομολογούν το αντίθετο. Μυριάδες άλλοι που κάηκαν στη φωτιά ζωντανοί, βροντοφωνάζουν το αντίθετο. Και χιλιάδες άλλοι που πνίγηκαν στο νερό μαρτυρούν το αντίθετο. 

Αδελφοί μου! Η χριστιανική πίστη δεν είναι δυνατή μόνο όταν συμφωνεί με τη λογική του αισθησιασμού, αλλά κι όταν (ιδιαίτερα τότε) αντιτίθεται στην αισθησιακή αυτή λογική. 

Όσοι διάλεξαν να ζήσουν θεάρεστη ζωή, θα διωχτούν. Το προφήτεψαν αυτό οι απόστολοι από την αρχή του χριστιανισμού. Κι η ηχώ είκοσι αιώνων χριστιανικής ζωής επιβεβαιώνει την προφητεία τους.

Αναστημένε Κύριε! Φώτισέ μας, ώστε να παραμείνουμε άγιοι ως το τέλος. Δώσε μας τη δύναμη να υπομένουμε ως το τέλος τις δοκιμασίες και τους διωγμούς. 

Σε Σένα πρέπει η δόξα κι ο ύμνος στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

(σύνδεσμος μηνύματος)

23 Οκτωβρίου 2022

ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΤΟΝ ΜΥΡΟΒΛΥΤΗΝ (1980) 

Στον εγκωμιαστικό λόγο του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά στον άγιο Μεγαλομάρτυρα Δημήτριο, που ακούσαμε, αναφέρεται πως ο άγιος Δημήτριος είχε γίνει κατά πάντα μιμητής του Δεσπότου Χριστού με τις άγιες αρετές που τον κοσμούσαν. Την αγάπη, την ταπείνωση, την πραότητα, την αγνότητα, την παρθενία του σώματος και της ψυχής. Ο άγιος Δημήτριος αγάπησε πολύ τον Θεό και τον άνθρωπο, γιατί προσφέρθηκε ολοκληρωτικά στον Θεό. Ακόμη και το μαρτύριο του αγίου Δημητρίου δια της λογχευθείσης του πλευράς τον κάνει μιμητή και σ’ αυτό του Πάθους του Κυρίου μας και έτσι δια των παθημάτων του αναπληρώνει «τα υστερήματα των θλίψεων του Χριστού». Όπως λέγει ο απόστολος Παύλος. 

Ο άγιος Δημήτριος είχε όλα εκείνα τα χαρίσματα που προσιδιάζουν σε έναν άγιο. Ήταν σοφός και απόστολος και όσιος και δίκαιος και μάρτυς και προφήτης και παρθένος. Όντως αγνός και παρθένος. Ούτε ένα ψιλό λογισμό εμπαθή δεν είχε, που να μολύνει την ψυχή του. και έτσι προΐσταται της Εκκλησίας, και κυρίως της Εκκλησίας της Θεσσαλονίκης, την οποία πολλές φορές ηλευθέρωσε, όπως και την τελευταία φορά με τον πόλεμο του 1912. Προΐσταται όχι ως επίσκοπος αλλ’ ως χαρισματούχος ανήρ . διότι δια της διδασκαλίας του και του κηρύγματός του πόσες ψυχές δεν οδήγησε προς το άγιο Βάπτισμα και προς τον Χριστό! Και οδηγεί και σήμερα τόσες ψυχές προς τον Χριστό! Διότι οι Θεσσαλονικείς πνευματικά του παιδιά είναι.

Τι ήταν ο άγιος Δημήτριος; Ένας νέος ήταν. Και όμως αγάπησε πολύ τον Χριστό. Το ότι αγάπησε πολύ τον Χριστό φαίνεται εκ του ότι ο Κύριος τον αξίωσε της τιμής του μαρτυρίου, για να δοξασθεί και να λάμψει στην Βασιλεία του Θεού ακόμη περισσότερο. Τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος που προσφέρεται ολοκληρωτικά στον Χριστό! Σκεφτείτε να έλειπε ο άγιος Δημήτριος από την Εκκλησία μας. πόσο φτωχότεροι θα είμασταν! 

Εμείς ως αγιορείται ευλαβούμεθα ιδιαίτερα τον άγιο Δημήτριο, γιατί γειτονεύουμε με την πόλη του τη Θεσσαλονίκη και διότι έχουμε στενές σχέσεις με αυτήν. Άλλωστε πολλοί αγιορείται εχρημάτισαν επίσκοποι της Θεσσαλονίκης, όπως ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο άγιος Θεωνάς και πολλοί άλλοι.

Ευχαριστούμε τον άγιο Δημήτριο που αγάπησε πολύ τον Χριστό και που με τους κρουνούς των αιμάτων του επότισε την Εκκλησία του Χριστού. Τον ευχαριστούμε, τον ευγνωμονούμε και τον παρακαλούμε να πρεσβεύει στον Κύριο για μας. 

Από το βιβλίο του αρχιμ. Γεωργίου (Καψάνη) +, Ομιλίες σε Εορτές Αγίων, Άγιον Όρος

(σύνδεσμος μηνύματος)

16 Οκτωβρίου 2022
Κυριακή Δ΄Λουκά 
(των αγίων Πατέρων της Ζ΄Οικ. Συνόδου) 

Η πνευματική Οδός δεν είναι μόνο εκκλησιαστική και μυστηριακή∙ είναι επίσης ευαγγελική. Αυτή είναι η Τρίτη απαραίτητη προϋπόθεση για έναν ορθόδοξο χριστιανό. Σε κάθε βήμα μας, αναζητούμε την καθοδήγηση της φωνής του Θεού που μας μιλάει μέσα από την Αγία Γραφή. Σύμφωνα με το Γεροντικό, «οι γέροντες συνήθιζαν να λένε: ο Θεός δεν ζητά τίποτε από τους χριστιανούς παρά μόνο να ακούνε την Αγία Γραφή, και να εφαρμόζουν τα όσα λέγονται σε αυτή». (Σε άλλα σημεία όμως το Γεροντικό στέκεται στη σημασία της καθοδήγησης από έναν πνευματικό πατέρα που θα μας βοηθά να εφαρμόζουμε σωστά την Αγία Γραφή). Όταν ο Μέγας Αντώνιος της Αιγύπτου ρωτήθηκε: «ποιους κανόνες να τηρώ ώστε να ευαρεστήσω τον Θεό;», εκείνος απάντησε: «Όπου και αν πας, έχε πάντα προ οφθαλμών τον Θεό. Σε οτιδήποτε λες ή κάνεις, έχε ένα παράδειγμα από την Αγία Γραφή. Και σε όποιο μέρος και αν διαμένεις, μη βιαστείς να πας κάπου αλλού. Αυτά τα τρία φύλαξε, και θα ζήσεις». «Η μόνη καθαρή και υπέρ-επαρκής πηγή των δογμάτων της πίστης», γράφει ο Μητροπολίτης Μόσχας Φιλάρετος, «είναι ο αποκαλυμμένος Λόγος του Θεού που περιέχεται στην Αγία Γραφή». 

Ο άγιος Ιγνάτιος Μπρατσιανίνοφ δίνει τις ακόλουθες οδηγίες σε κάποιον που έγινε δόκιμος μοναχός – αλλά αυτές οι οδηγίες ισχύουν εξίσου και για τους λαϊκούς: 

Ο μοναχός, από την απαρχή της εισόδου του στο μοναστήρι, θα πρέπει να αφιερώνει κάθε δυνατή φροντίδα και προσοχή στην ανάγνωση του Ευαγγελίου. Θα πρέπει να μελετά το Ευαγγέλιο τόσο προσεκτικά ώστε αυτό να είναι πάντοτε παρόν στη μνήμη του. Για κάθε ηθική απόφαση που παίρνει, για κάθε πράξη, για κάθε σκέψη, θα πρέπει πάντοτε να διατηρεί με ενάργεια στη μνήμη του τη διδασκαλία του Ευαγγελίου… Συνέχιζε να μελετάς το Ευαγγέλιο ως το τέλος της ζωής σου. Μη σταματάς ποτέ. Μη σκεφτείς ότι το ξέρεις αρκούντως καλά, ακόμη και αν το γνωρίζεις όλο απέξω».

Ποια είναι, άραγε, η στάση της Ορθόδοξης Εκκλησίας όσον αφορά στην κριτική μελέτη της Βίβλου όπως λαμβάνει χώρα στη Δύση κατά τους δύο τελευταίους αιώνες; Αφ’ ης στιγμής η διανοητική μας λειτουργία είναι δώρο Θεού, η ακαδημαϊκή βιβλική έρευνα είναι αναμφίβολα κάτι θεμιτό. Ωστόσο, ενώ δεν απορρίπτουμε συλλήβδην την έρευνα, δεν μπορούμε να την δεχτούμε στο σύνολό της. Πρέπει πάντοτε να έχουμε κατά νου ότι η Βίβλος δεν είναι απλώς μία συλλογή ιστορικών κειμένων, αλλά είναι το βιβλίο της Εκκλησίας που περιέχει τον λόγο του Θεού. Αυτό σημαίνει πως δεν διαβάζουμε τη Βίβλο ως μεμονωμένα άτομα, ερμηνεύοντάς την αποκλειστικά και μόνον υπό το φως μιας ατομικής κατανόησης ή στα πλαίσια των τρεχουσών θεωριών περί πηγών, μορφής ή αναθεωρητικής κριτικής. Διαβάζουμε την Αγία Γραφή ως μέλη της Εκκλησίας, όντας σε κοινωνία με όλα τα άλλα μέλη της δια μέσου των αιώνων. Το απώτατο κριτήριο της βιβλικής μας ερμηνείας είναι το πνεύμα της Εκκλησίας. αυτό σημαίνει να έχουμε πάντα κατά νου το πώς το νόημα της Γραφής ερμηνεύεται και εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Ιεράς Παράδοσης: δηλαδή, το πώς η Βίβλος κατανοείται από τους Πατέρες και τους αγίους, και το πώς χρησιμοποιείται στη λατρεία. 

Καθώς διαβάζουμε την Αγία Γραφή, διαρκώς συλλέγουμε πληροφορίες, παλεύουμε με τις σημασίες δυσνόητων προτάσεων, συγκρίνοντας και αναλύοντας. Αλλά αυτό είναι κάτι δευτερεύον. Ο πραγματικός σκοπός της μελέτης της Βίβλου είναι κάτι πολύ σημαντικότερο από αυτό – είναι να θρέφει την αγάπη μας για τον Χριστό, να θερμαίνει προσευχητικά τις καρδιές μας, και να μας καθοδηγεί στην προσωπική μας ζωή. Η μελέτη των λέξεων θα πρέπει να δώσει τη θέση της σε έναν άμεσο διάλογο με τον ίδιο τον ζώντα Λόγο. «Όποτε διαβάζεις το Ευαγγέλιο», λέει ο άγιος Τύχων του Ζαντόνσκ, «σου μιλά ο ίδιος ο Χριστός. Και, ενώ εσύ διαβάζεις, ταυτόχρονα προσεύχεσαι και συνομιλείς μαζί του».

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Ορθόδοξη Εκκλησία μας προτρέπει να διαβάζουμε τη Βίβλο αργά και προσεκτικά, εις τρόπον ώστε αυτή μας η μελέτη να εκβάλλει άμεσα σε προσευχή, όπως συμβαίνει στη lectio divina των Βενεδικτίνων και των Σιστερσιανών μοναχών της Δύσης. Συνήθως βέβαια, δεν παρέχονται στους ορθοδόξους λεπτομερείς κανόνες ή μέθοδοι εν σχέσει προς την προσεκτική ανάγνωση για την οποία μιλούμε. Η Ορθόδοξη πνευματική παράδοση κάνει ελάχιστη χρήση μεθόδων διαλογισμού, όπως εκείνων που αναπτύχθηκαν στη Δύση με την Αντιμεταρρύθμιση, από τον Ιγνάτιο Λογιόλα ή τον Φραγκίσκο των Αγρών. Ένας λόγος για τον οποίο οι ορθόδοξοι δεν αισθάνθηκαν την ανάγκη χρήσης αυτών των μεθόδων είναι ότι οι ακολουθίες της Εκκλησίας, ιδίως κατά τις Μεγάλες Εορτές και κατά την διάρκεια της Μ. Σαρακοστής, είναι πολύ μακρές και ενσωματώνουν συχνές επαναλήψεις κρίσιμων κειμένων και εικόνων. Όλα αυτά είναι αρκετά για να τροφοδοτήσουν την πνευματική φαντασία του πιστού ώστε να μην έχει ανάγκη, επιπροσθέτως, να ξανασκεφτεί και να εμβαθύνει στο μήνυμα των εκκλησιαστικών ακολουθιών μέσα από κάποιον επισήμως «ορισμένο» καθημερινό διαλογισμό. 

Εάν προσεγγίσει κανείς τη Βίβλο με προσευχητική διάθεση, η τελευταία πάντα θα είναι επίκαιρη – όχι απλώς κείμενα που γράφτηκαν στο μακρινό παρελθόν αλλά ένα μήνυμα που απευθύνεται σε μένα, εδώ και τώρα. «Ο ταπεινόφρων και ο πνευματικά εργαζόμενος», γράφει ο άγιος Μάρκος ο Μοναχός, «όταν διαβάζει τις θείες Γραφές καταλαβαίνει πως όλα τα γραφόμενα αφορούν τον ίδιο και κανέναν άλλο». Η Βίβλος είναι βιβλίο θεόπνευστο, που απευθύνεται στον κάθε πιστό προσωπικά, και για το λόγο αυτό, κατέχει τη δύναμη που έχει ένα μυστήριο της Εκκλησίας , χαριτώνει τον αναγνώστη και τον χειραγωγεί σε μία αποφασιστικής σημασίας συνάντηση. Η κριτική έρευνα επ’ ουδενί απορρίπτεται, ωστόσο το αληθινό νόημα της Βίβλου φανερώνεται μόνο σε όσους τη μελετούν τόσο με τον πνευματικό τους νου όσο και με τη λογική. 

Η Εκκλησία, τα Μυστήρια, η Γραφή – αυτές είναι οι προϋποθέσεις για το ταξίδι μας(στην πνευματική οδό). 

Από το βιβλίο του καλλίστου Wear, Ο Ορθόδοξος Δρόμος

(σύνδεσμος μηνύματος)



«Αδελφοί μου αγαπητοί και επιπόθητοι», παιδιά του αγίου Χαραλάμπους, «χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε• πάλιν ερώ χαίρετε»(Φιλιπ. 4,4).

Ο καιρός κυλάει και ο χρόνος προέρχεται με ένα ρυθμό αδιόρατο καθώς μας βρίσκει απορροφημένους στην καθημερινότητα, που υποκαθιστά την αίσθηση του παρόντος ως την μοναδική ευκαιρία της αληθινότητας της ζωής μας, και μας ξεγελάει με τρόπο που δεν έχει τη δυνατότητα αναίρεσης. Όπως λέμε: «μετά την απομάκρυνση από το ταμείο, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται». Ευτυχώς βέβαια για εμάς γιατί υπάρχει η μετάνοια και το έλεος του Θεού μας. 

Χάνουμε έτσι το παρόν γιατί είτε βυθιζόμαστε στην μελαγχολική ανασκαφή του παρελθόντος είτε στην φαντασιοπληξία του μέλλοντος με μία ποικιλία, η οποία μας αποπροσανατολίζει από την ευθύνη του: «ενός (του οποίου) έστι χρεία»(Λουκ. 10,42) ή του: «εξαγοραζόμενοι τον καιρόν ότι αι ημέραι πονηραί εισίν» (Εφες. 5,16).

Μετά τις τελευταίες εμπειρίες και τα βιώματα των προσφάτων δύσκολων ετών, που έχουν αφήσει νωπά τα σημάδια τους επάνω και μέσα μας, θεωρώ ότι είναι καιρός να αρχίσουμε έναν αναστοχασμό προς μία ανακατάταξη πολλών πραγμάτων προκειμένου να μας δημιουργήσουν ανανέωση, αναζωπύρωση και ελπίδα για να συνεχίσουμε: «δι’ υπομονής (τρέχομεν) τον προκείμενον ημίν αγώνα αφορώντες εις τον της πίστεως αρχηγόν και τελειωτήν Ιησούν» (Εβρ. 12,2). Να ξαναβρούμε τη χαρά μας, την κοινωνικότητά μας, τη ζεστασιά και την μυσταγωγία της λατρείας μας, την ομορφιά της ζωής μας με τη χάρι των μυστηρίων και εν τέλει την επανασυναναστροφή μας στο σώμα του Χριστού.

Στο πλαίσιο αυτό η διακονική διάθεση προς την «κοινότητά μας» και η αγαπητική σκέψη μου προς όλους σας, με οδηγεί να σας προσκαλέσω σε κάποιες τακτικές συναντήσεις/συνάξεις για να συμπνευματιστούμε μέσα από τα βιώματα και τις νουθεσίες των Πατέρων μας για την εμπέδωση της παραδόσεώς μας, ως τρόπου αγώνα κάθαρσης και αγιασμού. Θεωρώ ανάγκη επανακατήχησης και επανευαγγελισμού όλων μας για κατανόηση και μετοχή στο μυστήριο της σωτηρίας που χάρισε στον καθένα μας προσωπικά, η θυσία του Χριστού μας επάνω στο σταυρό και η Ανάστασή Του.

Σας προσκαλώ λοιπόν στον άγιο Χαράλαμπο στο Ναό μας το Σάββατο 15 Οκτωβρίου και ώρα 20.30 στην πρώτη μας Σύναξη και αναμένω με τιμή και χαρά να αντικρίσω τα πρόσωπά σας.

Με αγάπη Χριστού
π. Αθανάσιος

09 Οκτωβρίου 2022

Σφιγμένη Γροθιά ή Ολάνοιχτα Χέρια; 

Στους τοίχους των κατακομβών της Ρώμης είναι ζωγραφισμένη η μορφή μίας προσευχόμενης γυναίκας, της Δεομένης. Το βλέμμα της είναι στραμμένο στον ουρανό, τα ανοιχτά της χέρια υψωμένα με τις παλάμες προς τα πάνω. Πρόκειται για μία από τις αρχαιότερες χριστιανικές εικόνες. Ποιον, τάχα, απεικονίζει – την Παναγία, την Εκκλησία, ή την προσευχομένη ψυχή; Ή μήπως και τα τρία μαζί; Όπως και αν ερμηνευθεί, αυτή η εικόνα εκφράζει μια θεμελιώδη χριστιανική στάση ζωής, αυτή της επίκλησης ή της προσμονής του Αγίου Πνεύματος. 

Υπάρχουν τρεις βασικές διαθέσεις που μπορούμε να εκφράσουμε με τα χέρια μας, και καθεμιά έχει τη δική της συμβολική σημασία. Τα χέρια μας μπορεί να είναι κλειστά με τις γροθιές σφιγμένες, σαν μια κίνηση αφήγησης ή σαν μια προσπάθεια να μη χάσουμε τον έλεγχο – δηλαδή σαν μια έκφραση επιθετικότητας ή φόβου. Στο άλλο άκρο, τα χέρια μας μπορεί να κρέμονται άτονα, στάση που δεν υποδηλώνει ούτε αψήφηση ούτε δεκτικότητα. Ή αλλιώς, μια τρίτη δυνατότητα, τα χέρια μας μπορεί να είναι υψωμένα όπως αυτά της Δεομένης, με τις παλάμες όχι πια σφιγμένες αλλά ανοιχτές, με τα χέρια όχι πια κρεμασμένα άτονα, αλλά έτοιμα να δεχτούν τα δώρα του Πνεύματος. Ένα εξαιρετικά σημαντικό μάθημα στην πορεία της πνευματικής Οδού είναι το πως μπορούμε να ξεσφίξουμε τις γροθιές και να απλώσουμε τα χέρια μας. Κάθε ώρα και λεπτό, καλούμαστε να οικειοποιηθούμε την κίνηση της Δεομένης, υψώνοντας αοράτως στον ουρανό τα χέρια μας ολάνοιχτα, σαν να λέμε στο Πνεύμα, «Έλα». 

Όλος ο σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι να γίνουμε πνευματοφόροι, να ζούμε εν Πνεύματι Αγίω, να αναπνέουμε το Πνεύμα του Θεού. 

Από το βιβλίο Μητρ. Διοκλείας Καλλίστου (Wear), Ο Ορθόδοξος δρόμος.

(σύνδεσμος μηνύματος)

02 Οκτωβρίου 2022
Κυριακή B´Λουκά 02-10-2022 

 ……Συνηθίζουμε να χωρίζουμε την πνευματική Οδό σε τρία στάδια. Για τον άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη αυτά είναι η κάθαρση, ο φωτισμός και η ένωση, σχήμα το οποίο συχνά υιοθετήθηκε και στη Δύση. Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, παίρνοντας τη ζωή του Μωυσή, κάνει λόγο για φως, νέφος και σκότος. Αλλά σε αυτό το κεφάλαιο εμείς θα ακολουθήσουμε το ελαφρώς διαφορετικό τρίπτυχο σχήμα που συνέλαβε ο Ωριγένης, παρουσίασε με μεγαλύτερη ακρίβεια ο Ευάγριος και ανέπτυξε πλήρως ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής. Εδώ το πρώτο στάδιο είναι η πρακτική φιλοσοφία ή η άσκηση των αρετών• το δεύτερο στάδιο είναι η φυσική θεωρία ή η θεωρία της φύσης• το τρίτο και τελικό στάδιο, το τέλος του ταξιδιού μας, είναι η θεολογία με τη στενή έννοια του όρου, δηλαδή, η θεωρία του ίδιου του Θεού. 

Το πρώτο στάδιο, η άσκηση των αρετών, αρχίζει με τη μετάνοια. Ο βαπτισμένος χριστιανός ακούει τη συνείδησή του και ενεργεί κατά την ελεύθερη βούλησή του, αγωνιζόμενος με τη βοήθεια του Θεού, να δραπετεύσει από την υποδούλωσή του σε εμπαθείς ορμές. Μέσα από την τήρηση των εντολών, την αυξανόμενη επίγνωση περί του καλού και του κακού, και την καλλιέργεια της ηθικής ευθύνης, ο χριστιανός φτάνει προοδευτικά στην κατάσταση της καθαρότητας της καρδιάς – να τι συνιστά τον απώτερο σκοπό του πρώτου σταδίου. 

Στο δεύτερο στάδιο, τη θεωρία της φύσης, ο χριστιανός οξύνει την αντίληψή του περί της οντολογικής αλήθειας των κτισμάτων, κι έτσι ανακαλύπτει ότι ο Κτίστης είναι παρών μέσα στο κάθε τι. Αυτό τον οδηγεί στο τρίτο στάδιο, την άμεση θεωρία του Θεού, ο οποίος δεν είναι μόνο μέσα στο κάθε τι αλλά πάνω και πέρα από το κάθε τι. Σε αυτό το τρίτο στάδιο, ο χριστιανός δεν έχει πιά εμπειρία του Θεού μόνο με τη μεσολάβηση της συνείδησης ή των κτισμάτων• συναντά τον Δημιουργό πρόσωπο με πρόσωπο, σε μία αδιαμεσολάβητη ένωση αγάπης. Η τέλεια θεωρία της θεϊκής δόξας προορίζεται για τον μέλλοντα Αιώνα, ωστόσο οι άγιοι, ήδη από αυτή τη ζωή, χαίρονται τη βεβαιότητα της υπόσχεσης που τους δόθηκε, αλλά και τους πρώτους καρπούς της επερχόμενης συγκομιδής. 

Το πρώτο στάδιο συχνά ονομάζεται «πρακτικός βίος», ενώ το δεύτερο και τρίτο στάδιο καλούνται από κοινού «θεωρητικός βίος». Οι ορθόδοξοι συγγραφείς , όταν χρησιμοποιούν αυτούς τους όρους, συνήθως αναφέρονται σε εσωτερικές πνευματικές καταστάσεις, όχι σε εξωτερικές συνθήκες. Ο «πρακτικός βίος» δεν αφορά μόνο στη ζωή κάποιου κοινωνικού λειτουργού ή ενός ιεραποστόλου• αφορά εξίσου και στη ζωή ενός ερημίτη ή ενός εγκλείστου, στον βαθμό που αυτός αγωνίζεται να ξεπεράσει τα πάθη και να προοδεύσει στις αρετές. Αντίστοιχα, ο «θεωρητικός βίος» δεν περιορίζεται στην έρημο ή στον περίβολο ενός μοναστηριού• ένα μεταλλωρύχος, μία δακτυλογράφος ή μία νοικοκυρά μπορούν επίσης να καλλιεργούν την εσωτερική σιωπή και την καρδιακή προσευχή, μπορούν συνεπώς να είναι «θεωρητικοί» με την αληθινή έννοια του όρου. Στο Γεροντικό διαβάζουμε την ακόλουθη ιστορία για τον Μέγα Αντώνιο, τον μέγιστο των μοναχών: «Να τι αποκαλύφθηκε στον αββά Αντώνιο, στην έρημο: ‘’Στην πόλη, ζει κάποιος που είναι όμοιος με εσένα, γιατρός στο επάγγελμα. Ό, τι μπορεί να διαθέσει, πηγαίνει σε όσους έχουν ανάγκη, και όλη την ημέρα ψέλνει τον Τρισάγιο ΄Υμνο μαζί με τους αγγέλους’’». 

Η εικόνα των τριών σταδίων του ταξιδιού, αν και χρήσιμη, δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται κατ’ άκρα κυριολεξία. Η προσευχή είναι μία ζωντανή σχέση ανάμεσα σε πρόσωπα, και στις προσωπικές σχέσεις δεν υφίστανται όμορφα οριοθετημένες ταξινομήσεις. Θα πρέπει ιδίως να τονιστεί ότι δεν υφίσταται κάποια σχέση διαδοχής μεταξύ των σταδίων – το ένα το στάδιο να πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν ξεκινήσει το επόμενο. Κάποτε ο Θεός δωρίζει άμεσες ελλάμψεις της θείας δόξας ως ένα απροσδόκητο δώρο, πριν καν ο παραλήπτης του να έχει αρχίσει να μετανοεί, πριν να έχει δοθεί στον αγώνα του «πρακτικού βίου». Αντιστρόφως, όσο βαθιά και αν έχει μυηθεί ένας άνθρωπος από τον Θεό στα μυστήρια της θεωρίας, θα πρέπει να συνεχίσει να μάχεται κατά των πειρασμών μέχρι τέλους της ζωής του – η μαθητεία στη μετάνοια συνεχίζεται έως την ύστατη στιγμή της επίγειας ζωής μας.« Ο άνθρωπος θα πρέπει να αναμένει πειρασμούς μέχρι την τελευταία του αναπνοή, τονίζει ο άγιος Αντώνιος. Αλλού στο Γεροντικό, υπάρχει μία περιγραφή του θανάτου του αββά Σισώη, ενός από τους αγιώτερους και πλέον αγαπητούς αββάδες. Οι αδελφοί που στεκόταν γύρω από το κρεββάτι του είδαν τα χείλη του να κινούνται. «Σε ποιόν μιλάς πάτερ;», ρώτησαν. «Οι άγγελοι», απάντησε αυτός, «έχουν έρθει να με πάρουν», κι εγώ τους ζητώ περισσότερο χρόνο, περισσότερο καιρό για να μετανοήσω». Οι μαθητές του είπαν:, «Δεν έχεις ανάγκη μετάνοιας». Αλλά ο γέροντας είπε: «Στ’ αλήθεια, δεν είμαι σίγουρος αν καλά-καλά έχω βάλει αρχή στη μετάνοια». Έτσι τελείωσε η ζωή του. Στα μάτια των πνευματικών του παιδιών είχε ήδη φτάσει στην τελειότητα• αλλά στα δικά του μάτια, ήταν μόνο στις απαρχές. 

Κανείς λοιπόν δεν μπορεί ποτέ σ’ αυτή τη ζωή να ισχυριστεί ότι έχει υπερβεί το πρώτο στάδιο. Δεν χαρακτηρίζει τα τρία στάδια τόσο η χρονική διαδοχή όσο η ταυτόχρονη συνύπαρξη. Καλούμαστε να δούμε την πνευματική ζωή ως τρία επίπεδα διαδοχικά βαθύτερα, συνυπάρχοντα και αλληλοεξαρτώμενα. 

Από το βιβλίο του Μητροπολίτου Καλλίστου Ware(+), Ο Ορθόδοξος Δρόμος.


25 Σεπτεμβρίου 2022
Κυριακή Α´Λουκά 25-9-2022 

Η ζωή της Εκκλησίας μας διδάσκει ότι «είναι ανεξερεύνητες οι κρίσεις του Θεού και ανεξιχνίαστοι οι τρόποι» (Ρωμ. 11,33), με τους οποίους ο Θεός προσελκύει προς τη σωτηρία το ανθρώπινο γένος. Το παράδειγμα όμως της κλήσεως των Αποστόλων, μπορεί να μας δώσει μια καινούργια οπτική γωνία του θέματος. Ούτε ο Ανδρέας, ούτε ο Πέτρος, ούτε οι άλλοι απόστολοι δεν έβαζαν στο νου τους τον τρόπο με τον οποίο θα αξιώνονταν να δεχτούν τη σωτηρία. Και να που ο Χριστός απροσδόκητα τους διάλεξε και τους καθοδήγησε με τη Χάρη του. 

Ο Κύριος προσέλκυσε επίσης τον Παύλο, ο οποίος αντιστεκόταν και ήταν σοβαρή απειλή για τους χριστιανούς. Σε κάποιον άλλο νέο ο Χριστός σύστησε να συνδεθεί τόσο στενά μαζί Του, ώστε να εγκαταλείψει ακόμα και τη φυσική επιθυμία που έχει κάθε παιδί να θάψει τον πατέρα του (Ματθ. 8,21-22). Ο Κορνήλιος προσευχόταν αδιάκοπα και του χαρίστηκε ως αμοιβή η θύρα της σωτηρίας. Μια ημέρα καθώς προσευχόταν, τον επισκέφτηκε ένας άγγελος και του έφερε το μήνυμα. Του είπε να προσκαλέσει τον απόστολο Πέτρο στο σπίτι του, για να έρθει και να διδάξει σε αυτόν και στους δικούς του το δρόμο της σωτηρίας (Πράξ. 10) 

Έτσι η «πολυποίκιλη σοφία του Θεού» φροντίζει για τη σωτηρία των ανθρώπων με τρυφερότητα, η οποία μπορεί να ποικίλει στους τρόπους, σε σημείο που να είναι πραγματικά ανεξερεύνητη. Ανάλογα με τη δυνατότητα που διαθέτει κανείς για να αντιμάχεται τον εχθρό, ο Θεός του παραχωρεί αντίστοιχα και την απαιτούμενη Χάρη. Ακόμα και τους τρόπους θεραπείας που χρησιμοποιεί ο Θεός, ποτέ δεν θέλει να τους ρυθμίζει σύμφωνα με τη δική του θεϊκή δύναμη- η οποία είναι ανεξάντλητη και αναλλοίωτη- αλλά σύμφωνα με την πίστη που βρίσκει στον καθένα από εμάς και την οποία βέβαια Εκείνος μας την έχει χαρίσει.

Ο Χριστός απλόχερα παρέχει σε όλους τις ευεργεσίες. Σε άλλους χαρίζει τη θεραπεία τους μετά από δική τους παράκληση. Σε άλλους προσφέρει ό, τι τους λείπει, ως αυθόρμητη δική Του δωρεά. Ορισμένους τους τους παροτρύνει να ελπίζουν. Άλλους τους βοηθάει, χωρίς αυτοί καν να το περιμένουν. Σε ορισμένους ανθρώπους ερευνά την επιθυμία τους πριν ικανοποιήσει το αίτημά τους. Σε εκείνον που δεν γνωρίζει τον τρόπο να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί, Εκείνος του τον υποδεικνύει με καλοσύνη και του λέει: «Εάν πιστέψεις, θα δεις τη δόξα του Θεού». 

Από τα παραδείγματα που συναντάμε στα Ευαγγέλια, μπορούμε σαφώς να εννοήσουμε ότι είναι αναρίθμητοι οι τρόποι και απροσμέτρητες οι οδοί, από όπου ο Θεός παρέχει τη σωτηρία στο γένος των ανθρώπων. Αυτούς που έχουν καλή θέληση και τους κατατρώγει ο πόθος της βασιλείας των ουρανών, ο Θεός τους παρακινεί σε ακόμη μεγαλύτερο ζήλο. Άλλοι, αν και πορεύονται σύμφωνα με το θέλημά του, τους ωθεί να βιάσουν περισσότερο τον εαυτό τους στον αγώνα κατά των παθών. Άλλοτε μας βοηθάει να εκπληρώσουμε τους αγαθούς πόθους μας και άλλοτε μας εμπνέει τα πρώτα σκιρτήματα της καλής προαίρεσης. Μας χαρίζει την απαρχή των καλών έργων στην άσκηση του αγαθού και μας ενισχύει. Γι᾽ αυτό και εμείς στις προσευχές μας τον επικαλούμαστε, όχι μόνον ως προστάτη και σωτήρα, αλλά τον ζητάμε ως βοηθό και στήριγμα. Εφόσον έρχεται βοηθός στις προσπάθειές μας, ασφαλώς μας υποδέχεται και μας προστατεύει μόλις καταφύγουμε σ᾽ Αυτόν ζητώντας του βοήθεια. Και εμείς τότε δίκαια τον αποκαλούμε στήριγμα και καταφύγιο. 

Από το βιβλίο του Αββά Κασσιανού, Συνομιλίες με τους Πατέρες της Ερήμου

18 Σεπτεμβρίου 2022
 
ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ 
 
Θα ενθυμείσθε, ότι όταν ο Κύριος επορεύετο προς το σταυρικό πάθος, είπε τους λόγους: «νυν εδοξάσθη ο Υιός του ανθρώπου». Κατά το ανθρώπινο ο σταυρικός θάνατος ήταν ονειδισμός, ήταν η εσχάτη ταπείνωσις και εσχάτη καταφρόνησις του ανθρώπου. Αλλά κατά την θεία προοπτική ήταν η μεγαλυτέρα δόξα του ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού, η οποία δόξα προετοίμασε την άλλη δόξα της λαμπροφόρου Αναστάσεώς του. Επειδή λοιπόν πάσχει στο σταυρό ο Κύριος, αλλά και δοξάζεται πάσχων, γι’ αυτό και η Εκκλησία ακόμα και την Μεγάλη Παρασκευή, ακόμα και την σημερινή μέρα (της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού) μπορεί να εορτάζει τον Σταυρό του Κυρίου αναστάσιμα, χαρμόσυνα, με τη χαρμολύπη αυτή και το σταυροαναστάσιμο ήθος και φρόνημα που χαρακτηρίζει την ορθόδοξη πίστι και ευσέβειά μας, η οποία πηγάζει μέσα από το ευαγγέλιο του Χριστού μας. 
 
Αλλά και ο δεύτερος λόγος, για τον οποίο έχουμε χαρά σήμερα, είναι ότι δια της μετοχής μας στον εορτασμό αυτό αξιούμεθα και εμείς, παρά την αμαρτωλότητα και αδυμαμία και νέκρωση των πνευματικών μας αισθητηρίων, να μεθέξωμε κάπως σ’ αυτό το μυστήριο του σταυρικού θανάτου και της λαμπροφόρου Αναστάσεως του Κυρίου μας. Διότι αυτή είναι η Χάρις του Θεού και της αγίας μας Εκκλησίας, ότι μέσα στην Εκκλησία μας την ορθόδοξη και αποστολική οι εορτές δεν είναι κάτι έξω από εμάς, δεν είναι μία ανάμνησις ιστορική ή ψυχολογική, αλλά είναι προ πάντων μέθεξις και μετοχή στα τελούμενα και εορταζόμενα γεγονότα και πρόσωπα. 
 
Νομίζω ότι αισθανόμεθα πάντοτε , αλλά αισθανθήκαμε απόψε (στην αγρυπνία) ιδιαιτέρως, ότι ο Σταυρός του Χριστού είναι η βάσις της χριστιανικής μας υπάρξεως. Δεν είναι δυνατόν να είναι κανείς χριστιανός, εάν δεν ζει στην ύπαρξή του, εν εαυτώ, τον Σταυρό του Κυρίου, ο οποίος πάντοτε, βιούται στην Ορθοδοξία με την προοπτική της Αναστάσεως. ……..
 
Όπως μέσα στην αμαρτωλή ζωή που ζούμε, είμαστε ζυμωμένοι με τον εγωισμό, με τα πάθη, την φιλαυτία, που είναι το αντίθετο του σταυρού του Χριστού, έτσι σιγά σιγά αποβάλλοντες τον παλαιό αυτόν άνθρωπο, το ίδιον θέλημα, τον εγωισμό, τα πάθη που μας κυριεύουν, την ακηδία , την ψυχρότητα, την αδυναμία να έχουμε συνεχή ταπείνωση και συνεχή ένωση με τον Θεό, την δυσκολία μας να κρατάμε συνεχώς την Χάρι του Θεού στην καρδιά μας και να διατηρούμε την προσευχή και την μνήμη του Θεού και την μνήμη του θανάτου, να ενδυθούμε το του Θεού θέλημα, την αγάπη, την ταπείνωση, την προσφορά, την εκκοπή του θελήματος, την θυσία, την υπομονή, τον Χριστό και τον Σταυρό του Χριστού. Και έτσι να γίνουμε όλοι σχήμα σταυρικό, σχήμα του αχράντου πάθους του Κυρίου μας, σπόρος ο οποίος πέφτει στην γη και σαπίζει, για να αναστηθεί «εν καινότητι ζωής». 
 
Από το βιβλίο του Αρχιμ. Γεωργίου Καψάνη +, Ομιλίες σε ακίνητες Δεσποτικές και Θεομητορικές Εορτές.

(σύνδεσμος μηνύματος)

 

11 Σεπτεμβρίου 2022

'Υψωσις του Τιμίου Σταυρού 2022

Είναι αλήθεια ότι ο Σταυρός του Κυρίου σημαδεύει τα πάντα στην Εκκλησία του Χριστού και στην ζωή των Χριστιανών. Δεν υπάρχει κάτι που να γίνεται στην αγία μας Εκκλησία είτε στην ζωή την ευσεβή, το οποίο να μην σφραγίζεται με τον Τίμιο Σταυρό του Χριστού. Το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας τελεσιουργείται με την σφραγίδα του Τιμίου Σταυρού. Σταυρικές είναι όλες οι ευλογίες των ιερέων της Εκκλησίας. Το πρώτο μυστήριο της σωτηρίας, το Άγιον Βάπτισμα, διά του Τιμίου Σταυρού και αυτό φέρεται εις πέρας. Και στην ζωή μας την καθημερινή, από την ώρα που θα ξυπνήσουμε ως την ώρα που θα κατακλισθούμε, και από την ώρα που θα γεννηθούμε ως την ώρα που θα παραδώσουμε την ψυχή μας στον Θεό και άλλοι θα παραδώσουν το φθαρτό σώμα μας στο μνήμα πάλι ο Σταυρός τα σφραγίζει όλα. 

Τούτο βέβαια δεν είναι τυχαίο, ούτε γίνεται απλώς για να έχουμε κάποια θεία δύναμη ή κάποια θεία προστασία, ή κάποια θεία ευλογία. Βεβαίως γίνεται και γι’ αυτό, αλλά εάν δούμε βαθύτερα τα πράγματα, θα δούμε ότι ο Σταυρός είναι αναφαίρετος σύντροφος της ζωής του Χριστιανού και της ζωής της Εκκλησίας. Διότι ο Σταυρός είναι η ουσία της Ορθοδόξου πίστεως και της χριστιανικής ζωής. Είτε λέμε ζωή εν Χριστώ είτε λέμε ζωή εν τω Σταυρώ του Χριστού, το ίδιο λέμε. Δεν νοείται το έργο του Χριστού χωρίς το Σταυρό Του. Δεν νοείται η ζωή του Χριστιανού χωρίς τη συμμετοχή του στο Σταυρό του Χριστού. Γι’ αυτό ό,τι κάνει ο Χριστιανός και το κάνει με το πνεύμα του Σταυρού του Χριστού, είναι χριστιανικό. Ό,τι κάνει και δεν το κάνει με το πνεύμα του Σταυρού του Χριστού, είναι σαρκικό, είναι εγωιστικό, είναι της φιλαυτίας, είναι αντίθεο, είναι έξω από τη Χάρη του Θεού. Άρα δύο τρόποι ζωής υπάρχουν, ο τρόπος ο μη σταυρικός και ο τρόπος ο σταυρικός. Και ο μη σταυρικός είναι ο τρόπος του εγωισμού, είναι ο τρόπος ο κοσμικός, είναι ο τρόπος του ανθρωποκεντρισμού, είναι ο τρόπος κατά τον οποίο ο άνθρωπος ζει με τον εαυτό του και όχι με τον Θεό και τον αδερφό του. Ενώ ο τρόπος του Σταυρού του Χριστού είναι ο τρόπος κατά τον οποίο ο άνθρωπος προσπαθεί να νικά το σαρκικό φρόνημα, να νικά τον παλαιό άνθρωπο, να νικά τον εγωισμό του και να ζει προσφερόμενος στον Θεό και προσφερόμενος στον αδερφό του. 

Εάν ο Σταυρός του Χριστού έχει τόσο μεγάλη δύναμη και ο σταυρικός θάνατος του Χριστού έχει τόση δύναμη, την έχει διότι επάνω στο Σταυρό Του ο Χριστός επανέφερε τον άνθρωπο στην πραγματική του τροχιά και φύση. Διόρθωσε διά της τελείας υπακοής Του, της μέχρι Σταυρού και θανάτου, την ανυπακοή του Αδάμ, την επανάσταση του Αδάμ, με την οποία ο άνθρωπος χωρίστηκε από τον Θεό. Όλη η τραγωδία του ανθρώπου ήταν η αμαρτία, ο εγωισμός του Αδάμ, που τον χώρισε από τον Θεό. Όλη η διόρθωση αυτής της μεγάλης τραγωδίας του Αδάμ έγινε με την άφατο κένωση του Υιού του Θεού, το αποκορύφωμα της οποίας ήταν ο Σταυρός Του. Και επειδή επάνω στο Σταυρό του Χριστού διορθώθηκε όλο το λάθος του Αδάμ και της Εύας και των ανθρώπων των προ Χριστού, γι’ αυτό και ο Σταυρός του Χριστού είναι νίκη μεγάλη του Χριστού κατά του διαβόλου και της αμαρτίας και του θανάτου. Γι’ αυτό και ο διάβολος φοβάται τόσο πολύ τον Σταυρό του Χριστού, διότι επάνω στον Σταυρό Του ο Χριστός του ανέτρεψε όλο του το έργο, όλα τα μηχανήματα που είχε κάνει, όλες τις πονηρίες που είχε κάνει, με τις οποίες κρατούσε αιχμάλωτο το γένος των ανθρώπων. Αλλά ο Κύριος εκεί επάνω στον Σταυρό τον νίκησε και τον κατατρόπωσε με την άκρα ταπείνωσή Του και με την τελεία υπακοή Του στο άγιο θέλημα του Θεού Πατρός Του. 

Έτσι λοιπόν και εμείς οι χριστιανοί δεν έχουμε άλλον τρόπο να ζήσουμε παρά μόνο τον του Σταυρού του Χριστού τρόπο. Συμμεριζόμενοι δηλαδή κάθε λεπτό την ταπείνωση του Χριστού, την θυσία του Χριστού, την νίκη κατά των παθών μας και του εγωισμού μας και του ιδίου μας νοσηρού και αμαρτωλού θελήματος. Κάθε φορά που κάνουμε μία αμαρτία, ένα εγωισμό, μία υπερηφάνεια, μία ανυπακοή, ένα ίδιον θέλημα, δεχόμαστε έναν κακό λογισμό, κάθε φορά που βλέπουμε τον άλλον άνθρωπο εγωιστικά, σαρκικά, θέλουμε να τον εκμεταλλευτούμε, σε κάθε τέτοια στιγμή προδίδουμε τον Σταυρό του Χριστού και ζούμε κατά τον τρόπο του παλαιού Αδάμ, που είναι μη σταυρικός και είναι εγωκεντρικός. 

Αλλά δόξα τω Θεώ που υπάρχει η μετάνοια, κάθε φορά που ο διάβολος μας παρασύρει…..Δόξα τω Θεώ που υπάρχει η μεγάλη αγάπη του Θεού, αυτή που φανερώθηκε επάνω στο Σταυρό, και εμείς μπορούμε με την μετάνοιά μας να ζητήσουμε την συγχώρεση του Κυρίου και αμέσως να ξαναβρούμε τον σωστό τρόπο, να ξαναζήσουμε σταυρικά την ζωή μας.

(σύνδεσμος μηνύματος)

01/09/2022

Αρχή της Ινδίκτου 2022 

 Αγαπητοί μου αδελφοί, «χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε». 

«Η χριστιανική θεολογία περί χρόνου συνίσταται σε μία ανυπέβλητη αντινομία μεταξύ της Σωτηρίας, η οποία έχει ήδη επιτευχθεί από τον Κύριο και που είναι ήδη παρούσα «εν μυστηρίω», και της προσμονής της μέλλουσας φανερώσεώς της, όταν ολοκληρωθεί ο «αριθμός» της ανθρωπότητος και έρθει το «πλήρωμα του χρόνου». Ο λειτουργικός χρόνος εμφανίζεται ως εφαρμογή της αντινομίας αυτής μεταξύ του «ιδού νυν» και του «ούπω». Είναι η χρονική έκφραση της θεανδρικής ενεργείας, η οποία πραγματοποιείται σε όλες τις πράξεις της Εκκλησίας». 

«Ο άνθρωπος που ζει εν χρόνω και υφίσταται τις τροπές του χρόνου δέχεται εντολές και καλείται σε εφαρμογές που ανήκουν στο επίπεδο της ατέρμονης και ασάλευτης αιωνιότητας. Αυτό το έζησε πρώτος ο Χριστός ως άνθρωπος και το πραγματοποίησε με την τέλεια υπακοή στον Πατέρα. Το «πλην ουχ ως εγώ θέλω αλλ’ ως συ», που εκφράζει την πλήρη αυταπάρνηση και υπακοή του, κορυφώθηκε στον Σταυρό. Έτσι και ο χριστιανός καλείται να καλλιεργήσει στην ζωή του την υπακοή και την υπομονή, που νικούν τους περιορισμούς του χρόνου με τη δύναμη του σταυρού». 

Κάποιοι πνευματικοί αδελφοί μας εξέφρασαν με τα λόγια αυτά, τη σκέψη τους για τον χρόνο και τη σημασία του στη ζωή του χριστιανού. Θεωρώ μεγάλη ευεργεσία το γεγονός ότι ο Θεός μας χαρίζει άλλη μία ευκαιρία για αγώνα πνευματικό προς καρποφορία, αξιοποιώντας τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος που λάβαμε κατά το μυστήριο του Χρίσματος καθώς βγαίναμε από την κολυμβήθρα αναγεννημένοι με την εν Χριστώ υιοθεσία. Ο απόστολος Παύλος επισημαίνει τους καρπούς αυτούς γράφοντας στους Γαλάτες: «Ο δε καρπός του Πνεύματος εστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθωσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια». 

Εύχομαι η νέα εκκλησιαστική χρονιά να μας βρει όλους στις επάλξεις του αγώνα, με ενθουσιασμό, με πίστη, με αποφασιστικότητα και ελπίδα για μία πορεία προς την «καινήν κτίσιν» που μας χαρίζει η αγάπη του Θεού. 

Καλή δύναμη σε όλους με τις μεσιτείες των Αγίων μας 
Ο Οικονόμος του Μετοχίου 
π. Αθανάσιος

(σύνδεσμος μηνύματος)